Beslenmenizi mevsime adapte edin

DR. ENDER SARAÇ

Bir kış mevsimini daha geride bırakıyoruz. Güneş ışınlarıyla birlikte mutluluk ve enerji seviyemiz artarken; alerji, halsizlik, uyku isteği gibi sorunlar da hayatımıza giriyor. İlk olarak aynanın karşısında iç çamaşırı ile kalın ve tepeden tırnağa kendinizi yavaş yavaş, MR çeker gibi inceleyin. Eğer göbek-bel civarında yağlanma varsa hemen bir mezura alın ve göbek ile bel civarınızı ölçün. Erkeklerde 94, kadınlarda 88 cm üstündeyse, bu bahar sağlıkla kilo vermek için bir karar verin. Havalar soğuk diye su içmeyi ihmal etmeyin. Günde mutlaka 2 litre su içmeye özen gösterin ama soğuk su değil hatta sıcak olursa metabolizma için çok daha iyi olur. Aynı zamanda yeşil çay, mate çayı, yasemin çayı, ıhlamur çayı, rezene çayı, anason çayı ve papatya çayı gibi alkali çayları mutlaka günde iki-üç fincan için. İki öğün beslenmeyi deneyin. İki öğün beslenmede, açlık süresini 15-16 saat civarında tutmaya çalışın. Asla tok karnına tatlı yemeyin ve kan şekerini birden yükseltmeyin. Bu durum, göbek ve bel çevresinde yağlanma yapar. Böylece birçok hastalığın da önünü açar.

Türkiye’de üç yıl önce ortalama tuz tüketimi 17 gramdı, şimdi ise 12 grama düştü ama dünya ortalaması 6-7 gram! Dolayısıyla en sinsi ve ölümcül nedeni olan tansiyondan korunmak için sofranızdan tuzu kaldırın. Bugün de bir çay kaşığı tuz 4-4,5 gramdır. 6 gramın üstüne çıkmamak için özen gösterin. Gizli tuz kaynakları olan turşu, zeytin, maden suyu, özellikle beyaz ekmek, konserveler, korucuyu katkı maddeli hazır gıdalar ve uzun koruma vadeli et ürünleri, özellikle sosis, sucuk, salam, pastırma gibi işlenmiş ürünlere de dikkat edin.

Dünya, Doğu Akdeniz diyeti üzerinde birleşiyor. Bizim ülkemizde en çok ve en uzun yaşayanlar, özellikle Nazilli Bölgesi. Ortalama ömürlerin en kısa olduğu bölgeler ise Güneydoğu Anadolu Bölgesi. Dolayısıyla daha az kırmızı et, daha az kızartma, daha az doymuş yağ, daha az glikoz şurubu ya da beyaz rafine şeker ve daha az fast food tüketmek gerekiyor. Özellikle bolca yeşil yapraklı sebzelere, az şekerli meyvelere, tam tahıllara ve tam tahıllardan elde edilen ürünlere, küçük bir avucu geçmemek şartıyla çiğ çerezlere, haftada en az iki-üç kez bakliyatlara beslenmenizde yer verin. Ayrıca 40 yaş üstünde haftada bir, 40 yaş altında haftada iki kez işlenmemiş kırmızı et olacak şekilde, haftada iki kere balık, bulabilirseniz serbest gezen ya da organik tavuk ve günde bir adet serbest gezen tavuğun yumurtası tüketilebilir. Özellikle zeytinyağı-limon-sarımsak üçlüsü, kalp ile damar sağlığını korumak için hem doymamış yağ kaynağı olarak hem de kan sulandırıcı olarak çok faydalı.

Bahar dönemine girerken iyot kullanımına da dikkat edin. Pek çok kişi “moda” diye iyot kullanıyor. Bu durum da tiroit hastalıklarının ciddi şekilde artmasına ve iyot zehirlenmesine neden oluyor. Kesinlikle kandaki iyot düzeninize ve tiroit fonksiyon testlerinize bakılmadan, ezbere iyot kullanmayın.

Yavaş yavaş günler uzamaya başladı. Açık günlerde öğlen balkona ya da dışarı çıkıp (camdan geçen güneş olmaz) 15-20 dakika yavaş yavaş güneşlenmeye başlayın derim. Kış aylarının sonlarına doğru terlemek çok önemli. Pasif olarak özellikle hamam, buhar banyosu ya da sauna gibi nemli veya nemsiz terleme ama aktif olarak terleme olarak da kalın eşofmanlarla yani şort tişörtle değil, özellikle kalın eşofmanlarla çok terlemeye gayret edin. Unutmayın, zencefil, kırmızı biber gibi bazı acı baharatlar da terlemeye yardımcı olur.

Son olarak, kış depresyonuna karşı sarı kantaron otu özü veya 5HTP gibi doğal destekler kullanabilirsiniz. Bu arada hem ruhsal durum hem de kanın daha akışkan olması için Omega-3 ve koenzim destekleri de yararlı olabilir.

Baharatlar şifa kaynağıdır

Zerdaçal: Mikropsuz iltihaba karşı korur ve ağır metal atımına destek olur.

Kişniş: Bağışıklığınızı güçlendirmenize katkıda bulunur.

Zencefil: Doğal kan sulandırıcı görevi görür.

Tarçın: Kan şekerini dengelemek için önemlidir ama tarçını ara öğünde fazla tüketmeyin. Kan şekerini düşürebileceğinden mümkün olduğunca ana öğünlerle beraber tüketin.

Bunların dışında zahter, kekik, defne yaprağı, tane karanfil, kakule, sumak, sumak ekşisi, nar ekşisi ve aflatoksini gelişmemiş, iyi korunmuş kırmızı pul biber gibi baharatlar genellikle iyi birer sağlık destekçisidir.