Sovyet otobüs durakları

Gündelik hayatta pek de dikkat etmeden önlerinden geçip gittiğimiz, sıradan ve benzer oldukları için göz ardı ettiğimiz otobüs durakları, özgün tasarım örnekleri, hatta ideolojik mesajlar taşıyan alanlar olabilir mi? Kanadalı fotoğrafçı Christopher Herwig’in buna yanıtı “evet”. En azından eski Sovyetler Birliği otobüs durakları söz konusu olduğunda…

Herwig, 2002’de Londra’dan St. Petersburg’a bisikletle giderken Sovyetler Birliği’nden miras otobüs duraklarının ne denli özgün ve ilgiye değer olduklarını fark etti ve 11 yıl sürecek projesine böylece başladı. Bu süre zarfında yaklaşık 30 bin kilometre yol kat eden fotoğrafçı, Ukrayna’dan Ermenistan’a, Rusya’dan Türkmenistan’a tüm Sovyet coğrafyasında 750’den fazla durağı görüntüledi.

Brütalist beton kubbeler, mozaikli tasarımlar, heykeli andıran geometriler, pastoral bekleme alanları, ideolojik semboller… Duraklar şaşırtıcı bir zenginlik sergiliyor, bazıları sade bazıları gösterişli, bazıları bireysel yaratıcılığın izlerini taşıyor bazıları Sovyet yönetiminin gücünü vurguluyor. Çoğu 60’lı ve 70’li yıllardan kalma durakların bir kısmı artık kullanılmıyor ve giderek eskiyor. Ama özellikleri ne olursa olsun, hepsi bir araya geldiğinde bir dönemin estetik anlayışını, yaşam tarzını, politik yapısını gözler önüne seren büyük bir panorama oluşturuyor. Herwig, “Sovyet Otobüs Durakları” fotoğraf projesiyle biraz da kıyıda köşede kalmış bir konudan zengin bir yakın tarih incelemesi yapmayı başarıyor.

Christopher Herwig, 90’dan fazla ülkede çalışmış, 30 yıllık profesyonel deneyime sahip bir fotoğrafçı ve film yapımcısı. Birçok uluslararası yayında projeleri yer alan Herwig, aynı zamanda insani yardım kuruluşları için de zorlu bölgelere gidip fotoğrafçılık yaptı, ayrıca Afrika ülkesi Liberya’da Birleşmiş Milletler’in barış misyonunun resmi fotoğrafçısıydı.

“Sovyet Otobüs Durakları” sergisi, 212 Photography Istanbul kapsamında 22 Ekim’e kadar İstanbul Kadıköy’deki Müze Gazhane’de fotoğraf severlerle buluşuyor. Sergiye, yine aynı konuya odaklanan bir belgesel gösterimi de eşlik ediyor.

FOTOĞRAFLAR: CHRISTOPHER HERWIG