Donmuş mağarada keşfedilen mikrop antibiyotiklere tamamen dirençli
Bilim insanları, gelecekte ortaya çıkabilecek yeni küresel salgın risklerini araştırırken, dikkat çekici bir keşif Romanya’daki antik bir buz mağarasından geldi. Romanya Akademisi araştırmacıları tarafından Scărișoara Buz Mağarası’nda yürütülen çalışmalarda, yaklaşık 5 bin yıldır donmuş halde bulunan bir bakteri türü tespit edildi. Ancak bilim dünyasını asıl endişelendiren, bu mikroorganizmanın yaşı değil; modern tıpta kullanılan antibiyotiklerle hiç karşılaşmamış olmasına rağmen olağanüstü bir direnç sergilemesi oldu. Yapılan analizler, bu antik bakterinin günümüzün en güçlü antibiyotiklerine karşı bile dayanıklılık gösterebildiğini ortaya koydu.
Antik buz katmanlarından çıkan dirençli bakteri
Araştırma kapsamında mağaranın “Büyük Salon” olarak bilinen bölümünden, yaklaşık 13 bin yıllık bir süreci temsil eden 25 metrelik buz çekirdeği çıkarıldı. Laboratuvar incelemelerinde bu çekirdekten Psychrobacter SC65A.3 adı verilen bir bakteri izole edildi.
Test sonuçları dikkat çekiciydi. Söz konusu bakteri, günümüzde verem ve idrar yolu enfeksiyonları dahil birçok hastalığın tedavisinde kullanılan 10 farklı antibiyotik sınıfının tamamına karşı direnç gösterdi. Bu bulgu, modern tıp açısından ciddi bir risk senaryosunu gündeme getirdi.
Buzullar eridikçe ortaya çıkabilecek riskler
Araştırmayı yöneten Cristina Purcarea ve ekibi, bakterinin genetik yapısını incelediklerinde antibiyotik direnciyle doğrudan ilişkili 100’den fazla gen belirledi. Bu durum, binlerce yıl boyunca izole kalmış bir organizmanın modern ilaçlara karşı nasıl bu kadar dayanıklı olabildiği sorusunu gündeme taşıdı.
Bakterinin genetik yapısında ayrıca diğer bakteri, mantar ve virüsleri yok edebilecek özellikler taşıyan 11 gen ile işlevi henüz çözülememiş yaklaşık 600 gen daha bulundu. Uzmanlara göre bu durum, mikroorganizmanın henüz keşfedilmemiş biyolojik mekanizmalar kullanıyor olabileceğini gösteriyor.
Küresel sıcaklıkların artmasıyla birlikte donmuş buz kütlelerinin çözülme ihtimali, bu tür antik mikropların yeniden çevreye karışma riskini artırıyor. Araştırmacılar, bu mikroorganizmaların taşıdığı direnç genlerinin modern bakterilere aktarılması halinde küresel antibiyotik direnci sorununun çok daha kritik bir boyuta ulaşabileceği uyarısında bulunuyor.
Gelecekteki salgınların kaynağı bakteriler olabilir
Geçmişteki büyük salgınların önemli bir kısmı virüs kaynaklı olsa da bilim insanları, gelecekteki küresel sağlık krizlerinin antibiyotiklere dirençli bakteriler tarafından tetiklenebileceğini değerlendiriyor.
Antik mikroorganizmalar, yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilecek potansiyel biyolojik özellikler taşıyor. Ancak bu organizmaların kontrolsüz şekilde doğaya veya laboratuvar dışına yayılması durumunda, modern sağlık sistemlerini zorlayabilecek ciddi sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.
