Nipah virüsü yeni bir pandemiye yol açabilir mi?

Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Songül Özer, Nipah virüsü hakkında merak edilenleri anlattı.

Nipah virüsü, hayvanlardan insanlara bulaşabilen nadir ancak ağır seyirli bir enfeksiyondur. Doğal taşıyıcıları meyve yarasalarıdır. İnsanlarda özellikle beyin iltihabına ve ciddi solunum yetmezliğine yol açabilmesi nedeniyle sağlık otoriteleri tarafından yakından izlenir. Zaman zaman pandemi ihtimaliyle gündeme gelse de yayılma hızının COVID-19 kadar yüksek olmadığı, buna karşın Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi potansiyeli açısından takip edildiği belirtilir.

Nipah virüsü nasıl bulaşır?

Bulaşın en sık yolu, yarasaların salya ya da idrarıyla temas etmiş gıdaların tüketilmesidir. Yıkanmadan tüketilen meyveler, bazı bölgelerde yaygın olan çiğ hurma suyu ve enfekte hayvanlarla temas risk faktörleri arasında yer alır. Hasta kişilerle yakın temas yoluyla, özellikle bakım sürecinde, insandan insana bulaş mümkündür. Bu nedenle sağlık çalışanları risk grubunda kabul edilir.

Hangi semptomlar Nipah virüsünü sıradan bir gripten ayırır?

Hastalık çoğu zaman ateş, baş ağrısı, halsizlik ve kas ağrıları gibi grip benzeri belirtilerle başlar. Nipah’ı sıradan mevsimsel enfeksiyonlardan ayıran en kritik nokta, kısa sürede nörolojik belirtilerin eklenebilmesidir. Bilinç bulanıklığı, havale, davranış değişiklikleri ve koma gibi bulgular görülebilir. Bu belirtiler ortaya çıktığında gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.

Aşısı veya kesin tedavisi var mı?

Nipah virüsüne karşı geliştirilen bir aşı bulunmamakta, ayrıca kesin bir antiviral tedavi de mevcut değildir. Tedavi destekleyici şekilde planlanır. Hastalar yoğun bakım koşullarında izlenebilir, solunum desteği sağlanabilir ve nöbetler kontrol altına alınır. Aşı ve ilaç geliştirme çalışmaları uluslararası düzeyde devam etmektedir.

Nipah virüsünden nasıl korunabiliriz?

Korunmada temel yaklaşım, riskli temasları azaltmaktır. Yıkanmamış meyvelerden kaçınmak, yarasalarla ve hasta hayvanlarla temastan uzak durmak, salgın görülen bölgelerde çiğ gıda tüketmemek ve hasta kişilerle yakın temasta dikkatli olmak önem taşır. Özellikle riskli bölgelere seyahat edenlerde, temas öyküsü ve sonrasında gelişen belirtiler mutlaka ciddiye alınmalıdır.

Dr. Songül Özer