Küçük çocuktan büyük keşif
AYBİKE EDİZ
Fotoğraf: Ziv Nitzan’ın buduğu Tunç Çağı’na ait 3.800 yıllık Mısır muskası
Kudüs’ün batısında, toprak bir patikada yürüyüşe çıkan üç yaşındaki Ziv Nitzan, dikkatini çeken küçük bir taşı yerden alırken sıradan bir gün yaşadığını sanıyordu. Oysa elindeki taş, tam 3.800 yıl öncesine uzanan bir Mısır muskasıydı.
Annesi, taşın üzerindeki “diş benzeri şekillerin” küçük Ziv’in ilgisini çektiğini söylüyor. Taş temizlendiğinde ortaya çıkan desenler, İsrail Eski Eserler Kurumu uzmanlarını bile şaşırtacak kadar iyi durumdaydı.
Yapılan incelemeler, taşın bokböceği biçiminde tasarlanmış Antik Mısır kökenli bir muska olduğunu ortaya koydu. Bu tür muskalar, Tunç Çağı boyunca Kenan topraklarında oldukça yaygındı. Bokböceği, Mısırlılar için yeniden doğuşun simgesiydi. Yumurtalarını dışkı topaklarına bırakan bu böcekler, Antik Mısır’da hayatın döngüselliğini temsil eden kutsal varlıklar olarak kabul edilirdi.
Ziv’in bulduğu parçanın büyük olasılıkla Mısır’da üretildiği, ardından Kenanlılar tarafından mühür ya da muska olarak kullanıldığı düşünülüyor.
Tel Azekah, kazılarda sık sık Antik Mısır ve Kenan uygarlıklarına ait kalıntılara rastlanan bir bölge. Uzmanlara göre burası geçmişte önemli bir yerleşim merkeziydi zira bölge farklı kültürlerin izlerini taşıyor. Arkeologlar, modern tarım faaliyetleri ile önceki kazıların bölgedeki tarihi katmanları yüzeye daha yakın hâle getirdiğini, bu sayede yürüyüş yollarında bile antik kalıntılara rastlamanın mümkün olduğunu belirtiyor.
Ziv’in bulduğu muska, Kudüs’teki İsrail Arkeolojisi Ulusal Kampüsü’nde sergilenecek. Üç yaşındaki Ziv’e ise, duyarlılığı nedeniyle “örnek vatandaş” sertifikası verildi.
Biliyor muydunuz?
Türkiye’deki ilk Millefiori camı keşfi 2024 yılında Myra antik kentinde yapıldı.
