Uzaydan gelen mücevherler: Antik Yunan elitlerinin bilinmeyen sırrı

Journal of Archaeological Science dergisinde yayımlanan araştırmada, günümüzde Yunanistan sınırları içinde kalan 33 farklı arkeolojik alandan çıkarılan 100’den fazla eser mercek altına alındı. Araştırmacılar, yaklaşık 3 bin 800 ila 3 bin yıl öncesine tarihlenen 91 demir eserin kimyasal yapısını, eserlere zarar vermeyen X-ışını floresans yöntemiyle inceledi.

Analiz edilen eserlerin 13’ünde nikel tespit edildi. Nikelin, meteoritik demirin en önemli göstergelerinden biri olması sebebiyle bu objelerin gök taşlarından elde edilen demirle üretildiği değerlendirildi.

Güç ve Statü Sembolü Olarak Kullanılmış Olabilir

Çalışmadaki en dikkat çekici detay ise meteoritik demir içerdiği belirlenen 13 eserin tamamının gösterişli yüzüklerden oluşması oldu. Altın veya gümüş gibi değerli metallerin de eşlik ettiği bu yüzüklerin bazılarında mühür taşı bölümlerinin yer aldığı belirtildi.

Yüzüklerin büyük bölümünün Miken’deki zengin mezar alanlarından çıkarıldığı aktarıldı. Eserlerden birinin ise Minos nekropolünde, yüksek bir rahibe ait olduğu düşünülen iskeletin parmağında bulunduğu kaydedildi. Araştırmacılar, meteoritlerden yapılan yüzüklerin Minos ve Miken saray elitleri arasında bir güç ile statü sembolü olarak görüldüğüne işaret ediyor.

Meteoritler Mısır'dan Getirilmiş Olabilir

Uzmanlara göre, kullanılan meteoritik demirin Yunanistan yerel kaynaklarından ziyade Mısır’dan ithal edilmiş olması yüksek bir ihtimal. Mısır’ın kurak çöl ikliminin, meteoritlerin oksitlenmeden korunması ve birikmesi açısından Yunanistan’a kıyasla çok daha elverişli olduğu vurgulanıyor.

Çalışmada ayrıca incelenen 91 demir objeden 78’inin meteoritik değil, ergitilerek üretilmiş insan yapımı demir içerdiği belirlendi. Eritme demirin Yunanistan’da MÖ 1400’lü yıllarda kullanılmaya başlanmış olabileceği, ancak MÖ 1200 öncesine ait yalnızca bir kolye ucu ile bir yüzüğün bu gruba girdiği aktarıldı. Anadolu’daki bulgularla kıyaslandığında insan yapımı demir kullanımının Yunanistan’da geciktiği, bazı eserlerin Kıbrıs gibi bölgelerden gelmiş olabileceği ifade ediliyor.

Meteoritik demirden yapılan yüzük geleneğinin MÖ 1200 civarında sona erdiği tahmin ediliyor. Araştırmacılar bu durumun; tedarik sıkıntıları, talebin düşmesi ya da zamanla değişen moda anlayışından kaynaklanmış olabileceğini değerlendiriyor.