9 dk okunma süresi

Astrofotoğrafçılığa başlangıç rehberi

İçeriği Paylaş

All About Space ile gece gökyüzünü fotoğraflama sanatını öğrenin.

Gece gökyüzü, görülebilecek en hayranlık uyandırıcı şeylerden biridir ve ne zaman böyle bir doğal manzara bizi hayrete düşürse, ilk dürtülerimizden biri onun bir fotoğrafını çekmek olur. Ancak gece gökyüzünün harika fotoğraflarını çekmek göründüğünden daha zordur. Aslında astrofotoğrafçılık neredeyse diğer tüm fotoğrafçılık türlerinden daha zorlayıcı olabilir.

Gece gökyüzünün etkileyici görüntülerini yakalamaya çalışan bir astrofotoğrafçı olarak, sabır katsayınızı geliştirmeniz, yatağınızda rahatça yatmak yerine kilometrelerce araba sürmeye istekli olmanız ve bütün gece uyanık kalmaya hazır olmanız gerekir. Başarılı çekimler ayrıca detaylı planlamayı ve kullandığınız ekipmanı iyi anlamayı gerektirir. Tabii bir de işin bilim kısmı var. İyi astronomi ve meteoroloji bilgisi kesinlikle avantaj sağlar. Bu bilgiler Ay’ın yakın fotoğraflarını ve uzaktaki gök cisimlerinin çarpıcı görüntülerini çekmek istiyorsanız hızla bir zorunluluk haline gelir.

Yılın her gecesinde gökyüzünün harika fotoğraflarını çekemezsiniz, bu yüzden astrofotoğrafçıların ihtiyaç duyduğu ilk erdemlerden biri sabırdır. Örneğin, herhangi bir bulut örtüsü varsa, yıldızlar bulanıklaşır ve kapsamlı ekipmanlarla bile harika görüntüler elde etmek zor olur. Soğuk kış gecelerinde yıldızların genellikle daha parlak görünmesinin nedenlerinden biri de budur. Bu zamanlarda düşük sıcaklık kısmen bulut yokluğundan kaynaklanır ve ısının Dünya’dan kaçıp atmosfere dağılmasını sağlar.

Kış gökyüzünün canlı ışıltılarının bir başka nedeni de Güneş’in yaza göre ufkun altına çok daha fazla inmesidir. Çıplak gözle neredeyse fark edilemese de yazın en yoğun olduğu zamanlarda birkaç saat dışında gece gökyüzünün berraklığına bir dereceye kadar güneş ışığı karışır. Tüm bunların yanı sıra, çok önceden tahmin edilemeyen hava koşullarının insafına kalmış durumdayız.

Ancak astrofotoğrafçıların karşılaştığı zorlukların tamamı astronomi ve meteorolojinin temel bilimlerinden kaynaklanmıyor. İnsan faaliyetleri de yıldızların net bir görüntüsünü elde etme şansını büyük ölçüde etkiler. Örneğin yaz ayları, uzun süreli yüksek sıcaklıklar ve zayıf hava akımı döneminde atmosferde duman, genel hava kirliliği, toz partikülleri ile egzoz dumanlarının toplanması halinde ek bir sorun teşkil edebilir. Ancak astrofotoğrafçıların mücadele etmesi gereken tek kirlilik türü bu değil. Işık kirliliği daha da büyük bir sorun ve en net manzaraları arayanları izole, karanlık alanlara iten de bu temel problem.

Mükemmel koşullar için süregelen bu arayış, büyük ölçekli bilimsel gözlemleri genellikle en yakın büyük şehirden yüzlerce km uzağa götürür.

Büyük şehirlerde gece boyunca yanan binlerce ışığın parıltısı yıldız ışığının görsel netliğini etkiler ve aynı zamanda uzun kamera pozlamalarına zarar verir; ışık kirliliği kendisini turuncu bir pus olarak sunar. Bu nedenle gözlem alanınız ne kadar karanlık olursa, gece gökyüzünü fotoğraflamak söz konusu olduğunda sonuçlarınız o kadar iyi olacaktır.

Astrofotoğrafçılık göz korkutucu görünebilir, ancak bu kısa rehberden sonra kısa sürede gece gökyüzünü görüntüleyebileceksiniz. Hangi ekipmana ihtiyacınız olacağı, nasıl hazırlanacağı ve gece gökyüzünün barındırdığı göksel hazinelerin harika görüntülerini çekmeye nasıl başlayacağınız konusunda size rehberlik edeceğiz.

EKİPMANLARI TANIYIN

İşte astrofotoğrafçılık maceralarınız için ihtiyaç duyacağınız ekipman kılavuzu.

Astrofotoğrafçılığa ilk girişiminizde hazırlıksız olmaktan daha kötü bir şey yoktur. İster uygun bir karanlık alan seçin, ister yanınıza hangi ekipmanı almanız gerektiğini seçin, hazırlık yapmazsanız hüsrana uğramanız çok olasıdır. Deklanşöre basmadan önce, objektifinizi gece gökyüzüne çevirmeye hazır olduğunuzdan emin olun.

CCD Kamera

Renkli CCD’lerde kırmızı, mavi ve yeşil filtreler bulunurken, tek renkli cihazlar yalnızca siyah-beyaz çalışır. Bu kameralarda nihai sonucu elde etmek için birleştirmeden önce ilgili her bir filtreden birden fazla görüntü elde edilmesi gerekir.

Tripod

Tripodları çoğunlukla teleskoplarla ilişkilendiririz, ancak sabit, geniş açılı, uzun pozlamalı çekimler yapmak istiyorsanız, DSLR fotoğraf makinenizi bir tripoda ve uygun bir kundağa takmak harika sonuçlar için bir zorunluluktur.

Filteler

Muhtemelen kırmızı, yeşil, mavi, sarı, polarize, H-alfa, H-beta, SII ve O-III gibi çeşitli filtrelerle karşılaşacaksınız. Bazıları ışık kirliliğini azaltmaya da yardımcı olabilir. Bir filtrenin amacı, gezegen yüzeylerindeki özellikleri ortaya çıkarmanın yanı sıra bulutsuların ve galaksilerin renklerini ortaya çıkarmak, standart teleskobunuzun merceğinden görüntülendiğinde kaybolan renkleri yakalamaktır.

Teleskop

Bu, bir astronomun ana aracıdır ancak geniş alan gece manzaraları çekmek istiyorsanız bir teleskoba sahip olmanız şart olmasa da astrofotoğrafçılık açısından çok daha fazlasını sunabileceğinden bir tanesine yatırım yapmaya değer olabilir. Teleskobunuzu seçerken, bir kamerayı destekleyebildiğinden emin olun. Bunun en hızlı göstergesi, genellikle bir denge ayarına sahip olmasıdır.

T-Adaptör

Bir T-adaptörü, kameranızı teleskobunuza güvenli bir şekilde takmanızı sağlar.

Yazılım

Fotoğraflarınızı çektikten sonra, çektiğiniz nesnelerin özelliklerini gerçekten ortaya çıkarmak için onları işlemeniz gerekir. Bunun için Photoshop veya RegiStax gibi gelişmiş yazılımlar kullanabilirsiniz.

DSLR Kamera

Dijital SLR fotoğraf makineleri astrofotoğrafçılık için harika bir araçtır ve yıldız izlerini, dramatik Samanyolu çekimlerini veya diğer geniş alan gece manzaralarını yakalamak için mükemmeldir. Bu kameralar düşük ışık koşullarında bile yüksek çözünürlük sunar ve derin gökyüzü nesnelerini yakalayabilir.

PLANLAMANIZI YAPIN

Hava durumu

Bir gecelik gezi planlıyorsanız hava durumunu yakından takip edin. Bulut öngörülüyorsa, başarısız bir gece geçirmeniz muhtemeldir.

Cep telefonu

Hava durumu güncellemeleri için faydalı olmasının yanı sıra, bir şeyler ters giderse telefonunuzun şarjının yeterli olması şarttır; en iyi astronomi alanlarından bazıları ıssız yerlerdir.

Doğru konum

Gitmek istediğiniz yer hakkında bilgi sahibi olmak için bir harita üzerinde çalışın. Tavsiye edilen yerlerden bazılarına sizi yönlendirmesi için sadece navigasyon cihazınıza güvenmeyin.

Gökyüzüne aşina olun

Basit bir yıldız haritası, yılın her döneminde gökyüzünün neler sunabileceğini öğrenmenin mükemmel bir yolu olabilir.

ÇARPICI GECE MANZARALARI YAKALAYIN

Minimum ekipmanla inanılmaz gece gökyüzü çekimleri yapın

Gökyüzünü yıldız izleri şeklinde hareket halinde gösteren o çarpıcı kareleri hepimiz görmüşüzdür. Bu güzel görüntüler Samanyolu’nun yıldızlarının yanı sıra gökyüzünde yılan gibi kıvrılan kuzey ışıklarının ürkütücü yeşil parıltısıyla doludur. Çekimleri son derece zor görünebilir, ancak aslında bu kısım astrofotoğrafçılığın muhtemelen en kolay kısmıdır. Üstelik iyi sonuçlar elde etmek için minimum donanıma ve bilgi birikimine ihtiyacınız vardır.

Elbette, deneyimli astrofotoğrafçılarınkine rakip olacak mükemmel görüntüleri hemen elde edemezsiniz, ancak bol miktarda pratik ve sabırla siz de yavaş yavaş onların standardına ulaşabilirsiniz. İlk kez astrofotoğrafçılık yapan pek çok kişi yıldız izi görüntüleri elde etmekte zorlanır. Gezegenimizin sürekli hareket halinde olması nedeniyle, net bir çekimin nasıl yapılacağını bulmak çoğu zaman zor olabilir.

Buna ek olarak, madalyonun öteki yüzünde, yıldızlarla dolu zengin Samanyolu’nu görüntüleyebilmek için yıldızların hareket etmesini engellemek isteyen yeni başlayanlar da vardır. Sizin için her iki durumda da çekim yapabilmeniz için rehberler hazırladık.

YILDIZLI GECE

Muhteşem fotoğraf için adımlar...

Hazırlık

Öncelikle, kameranızın hızlı ve kolay ayarlanabilen sağlam bir tripoda monte edildiğinden emin olun. Tripod ayrıca rüzgârın neden olabileceği sallantılara karşı dayanıklı olmalı ve yapay ışıktan uzak, düz, sağlam bir zemine yerleştirilmeli. Bunun yanı sıra Ay’ın doğal ışığından kaçının ve tercihen yeni Ay’dan birkaç gün önce veya sonra çekim yapın.

Çekim

Samanyolu’nu yakalamak için kameranızın hassasiyetini artırmanız gerekir. Kaliteyi sağlamak için geniş bir diyafram açıklığı, yüksek ISO kullandığınızdan ve RAW formatında çekim yaptığınızdan emin olun. Uzun deklanşör hızlarından kaçınmak için ISO değerinizi 1600’e veya daha fazlasına çıkarmanız gerekebilir. Yıldız izi oluşmaması için, pozlama sürenizi bulmak için 500 sayısını lensinizin odak uzaklığına bölmelisiniz.

İşleme

Photoshop’un Noise Reduction filtresini kullanarak görüntülerinizi netleştirebilirsiniz. Yer ve gökyüzünün iki ayrı pozunu çektiyseniz, bunları bir araya getirin ve kareleri birbirine karıştırmak için bir layer mask ve Fırça aracını kullanın. Ayrıca Curves ve Color Balance araçlarını uygulayarak renkleri ve kontrastı artırabilirsiniz.

GALAKSİYİ FOTOĞRAFLAYIN

Samanyolu’nun ihtişamını nasıl görüntüleyebilirsiniz?

Gece gökyüzünde görkemli bir şekilde ilerleyen Samanyolu, şüphesiz bir gözlem akşamının en etkileyici manzaralarından biridir. Güneş Sistemimiz bu galaksinin içinde yer aldığından, ışık kirliliği olmaması ve gökyüzünün bulutsuz olması koşuluyla onu her gece görme fırsatına sahip olduğumuzu düşünebilirsiniz; ancak durum böyle değildir.

Samanyolu en iyi yaz aylarında, özellikle de Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında gözlemlenebilir ve fotoğraflanabilir. Yaz aylarında gece saatleri daha kısa olduğundan, galaksimizin en zengin ve engelsiz manzaraları çok sınırlı olacaktır. Çekiminizi planlarken, gece yarısından hemen sonra başlayıp iki ila üç saat boyunca iyi bir gözlem yapmayı hedeflemelisiniz. Özellikle Samanyolu merkezini yakalamak istiyorsanız, güney ufku açık bir bölgede olmanız çok önemlidir.

GECE GÖKYÜZÜ ÇEKİMLERİNİN PÜF NOKTALARI

Eğer bir DSLR fotoğraf makineniz yoksa endişelenmeyin. Sadece kompakt bir fotoğraf makinesi veya hatta cep telefonunuzun kamerasıyla teleskopla Ay’ın güzel bir fotoğrafını çekmek mümkündür. Tek ihtiyacınız olan bir teleskop ve çekimi yapmak için elinizin titrememesi.

Kamerayı teleskop merceğine doğru tutun, yakınlaştırın ve çekmeye başlayın. İlk denemelerinizin korkunç derecede bulanık olduğunu görebilirsiniz. Teleskobunuza takılan ve siz fotoğrafı çekerken telefonunuzu yerinde sabit tutabilen özel tutucular da vardır. Bazı telefonlar yakınlaştırma özellikleriyle tek başlarına bile Ay’daki detayları fotoğraflayabiliyor.

DERİN GÖKYÜZÜ ÇEKİMLERİ

Derin uzayda galaksiler ve bulutsular bolca bulunur; hepsi astrofotoğrafçılık için mükemmel hedeflerdir.

Bulutsular ve galaksiler gibi derin uzay cisimlerini görüntülemek, parlak gezegenleri ve Ay’ı görüntülemekten biraz farklıdır. Bu cisimler daha sönük olduğundan, çok daha uzun pozlamalara ihtiyacınız olur. En usta derin gökyüzü fotoğrafçılarından bazıları saatler, hatta günler süren pozlamalar çekerler.

Önce düz alanlar ve karanlık kareler çekin. Birçok derin gökyüzü cismi o kadar sönüktür ki görüntüdeki herhangi bir parazit fotoğrafı mahvedebilir. Örneğin, teleskop veya kamera sensöründeki toz, görüntülerde büyük lekeler gibi görünebilir. Boş bir arka planın fotoğrafını çekip bunu Photoshop’ta gökyüzü görüntülerinizden çıkararak toz etkisini ortadan kaldırabilirsiniz.

Bu arada, karanlık kareler (dark) kameranız tarafından üretilen termal gürültüyü gidermek için benzer bir hile kullanır. Kamera deklanşörü kapalıyken pozlama yapmak, yalnızca termal gürültüyü içeren karanlık bir görüntü oluşturur ve bu görüntü daha sonra fotoğrafınızdan çıkarılabilir.

Yaz gökyüzündeki en ünlü bulutsulardan biri olan Halka Bulutsusu’nun ya da Messier 57’nin fotoğrafını çekmek için 200 mm’ye kadar açıklığı olan büyük bir teleskopa ihtiyacınız vardır. Schmidt-Cassegrain teleskopları görüntüleme için kullanışlıdır çünkü uzun odak uzaklığına ve küçük bir f oranına sahiptirler, bu da onları daha dar bir alan için harika yapar; böylece bulutsunuz büyük bir uzay boşluğunda asılı duran küçük bulanık bir cisim olmaktan çıkar.

Uzun pozlamalar yapmak isteyeceğinizden, bunu yaparken gökyüzü tepenizde dönmeye devam eder, bu da cismin hareket edeceği ve teleskobunuzun ona ayak uydurması gerektiği anlamına gelir. İyi bir motorlu teleskop kundağının yanı sıra bir otomatik yönlendiriciye sahip olmanız iyi olacaktır. Bu, yönlendirici bulucu dürbüne sabitlenebilir ve cismi takip etmek için küçük bir CCD kamera kullanır.

Ayrıca filtreler ve tek renkli bir kamera kullanmayı da düşünebilirsiniz. Tüm renklerdeki ışığı aynı anda toplayan renkli bir kameranız varsa, görüntüleme sürecini hızlandırabilirsiniz; bu, yeni başlayanlar için en iyi yöntemdir. Hidrojen-alfa ya da Oksijen-III gibi farklı bir filtre eklemek, bir bulutsudaki çok sayıda iyonize oksijen atomundan yayılan ışığı toplamanıza yardımcı olur.

Sarmal galaksileri görüntülemek daha karmaşıktır çünkü parlak merkezlere ve sönük kollara sahiptirler. Daha parlak alanlar daha kısa pozlamalara ihtiyaç duyarken, daha sönük kollar daha uzun pozlamalara ihtiyaç duyar; bu nedenle her ikisini de aynı anda başarılı bir şekilde görüntüleyemeyebilirsiniz. İşin püf noktası, önce merkezin daha kısa pozlarını çekmek, ardından sarmal kolların daha uzun pozlarını çekmektir. Kolları çekerken merkez aşırı pozlanmış olabilir, ancak Photoshop’ta merkezi maskeleyerek ve ardından sadece merkezi gösteren daha kısa pozlarla birleştirerek her iki görüntüden de en iyi sonucu elde edebilirsiniz.