Uzayda hızla yol alan bir karadelik keşfedildi ancak astronomlar neden böyle davrandığını bilmiyor

Çok hızlı hareket eden bu karadelik Güneşimizin yaklaşık 3 milyon katı kütleye sahip ve bizden 230 milyon ışıkyılı uzakta yer alıyor.

Bilim insanları uzun zamandır karadeliklerin hareket edebileceğini düşünüyordu ancak bu kadar büyük bir kütleyi hareket ettirmek için çok büyük bir kuvvet gerekeceğinden, bu çok nadir rastlanması gereken bir durum olarak kabul edildi. Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezinden astronom Dominic Pesce, “Süper kütleli karadeliklerin çoğunun hareket etmesini beklemiyoruz, genellikle sakin bir şekilde oturmayı tercih ediyorlar” diyor.

Araştırmacılar, bu nadir kozmik oluşumu araştırırken, yığılma disklerindeki suya odaklanarak on farklı karadeliğin hızını, merkezlerinde bulundukları galaksilerin hızları ile karşılaştırdı. Bir karadeliğin çevresinde yörüngede dolanan sarmal şekilli madde yığını, yığılma diski olarak adlandırılıyor. Peki neden suya odaklanılmıştı? Su, karadeliğin yörüngesinde dolanırken, diğer maddelerle çarpışıyor ve su moleküllerini oluşturan hidrojen ve oksijen atomlarını çevreleyen elektronlar daha yüksek enerji seviyelerine çıkıyor. Bu elektronlar temel durumlarına dönerken lazer benzeri bir ışın (mazer) yayıyor. Astronomlar uzaklaşan cisimlerin ışıklarının daha uzun dalga boylarına geçtiği, kırmızıya kayma olarak bilinen kozmik bir olgudan yararlanarak, yığılma diskinden gelen bu mazer ışığın ne ölçüde değiştiğini gözlemleyebiliyor. Bu değişimi, durağan haldeyken bilinen frekansı ile karşılaştırarak hareket eden karadeliğin hızını ölçmek mümkün oluyor.

Daha sonra, farklı teleskoplardan gelen verileri çok uzun tabanlı interferometre adı verilen bir teknik kullanarak bir araya getirdiler. Araştırmacılar bu teknikle birkaç teleskoptan gelen görüntüleri birleştirerek, tek, çok büyük bir teleskop tarafından yakalanmış bir görüntüye dönüştürebiliyor. Bu şekilde, ışığın geldiği karadeliğin hızını net bir şekilde ölçüyorlar.

Araştırmacılar bu kadar büyük kütleli bir cismi neyin bu kadar hızla hareket ettirebileceğini bilmiyor ancak düşündükleri iki olasılık var. Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevinden radyo astronom Jim Condon, “Büyük olasılıkla, iki süper kütleli karadeliğin birleşmesinden sonraki duruma bakıyoruz.” diyor. “Böyle bir birleşme, yeni doğan karadeliğin ters yöne hareket etmesine neden olabilir. Şu anda bu hareketin sönümlendiği dönemi izliyor olabiliriz.”

Diğer olasılık ise çok daha nadir ve çok daha yeni bir teori: Süper kütleli karadeliğin yanında henüz ölçümlerde görünmeyen başka bir karadelik olabilir ve bunlar bir ikili gibi davranıyor olabilirler. Bu karadeliğin bu kadar hızlı hareket etmesinin nedeni, görünmeyen ama ondan daha büyük bir karadelik tarafından çekilmesi olabilir. Bu gizemi çözmek için, daha fazla gözlem yapılması gerekiyor.