Bir gezegenin halkalarının nelerden oluştuğunu nasıl buluruz?

İçeriği Paylaş

Ne kadar büyük ve ne kadar ağır olduklarını hesaplayarak bu parçacıkların nelerden oluştuğu hakkında bir fikir edinmeye başlayabiliriz.

Bunu yapmanın bir yolu radyo okültasyonu adı verilen bir tekniktir. Uzayda gezegenler ve hatta yapay uydular gibi değişen manyetik alanlara sahip cisimler radyo dalgaları üretirler. Bu radyo sinyalleri gezegenlerin etrafındaki halkalardan geçerken, parçacıkların büyüklüğüne ve ne kadar ağır olduklarına bağlı olarak halkadaki parçacıklar tarafından farklı şekillerde etkilenir.

Ayrıca parçacıkların ne kadar yansıtıcı olduğunu ölçerek nelerden yapıldıklarını ve sıvı mı katı mı gibi hangi hâlde olduklarını anlayabiliriz. Buz, sudan daha fazla yansıtıcı, kar ise buz ya da sudan çok daha fazla yansıtıcıdır. Bu gibi ölçümler sayesinde Satürn'ün halka parçacıklarının çoğunlukla su buzundan oluştuğunu biliyoruz. Jüpiter'in halka sistemi ince toz parçacıklarından oluşur, ancak bunlar Satürn gibi su buzu parçacıkları değildir. Burada parçacıkların kayaç olması, kaynaklarının asteroitlere ve kayaç uydulara dayandığını gösteriyor.

Uranüs'ün halkalarının nelerden oluştuğu hâlâ bilinmiyor olsa da koyu renkli ve çok yansıtıcı değiller. Neptün'ün halkaları Uranüs'ünkilerden bile daha koyu renkte, yoğunlukları ise daha da ince tozdan yapıldıklarını gösteriyor. Bunun bir tür karbon ya da metan buzu gibi bir karbon kaynağı olması muhtemeldir.

Dr. Maggie Lieu, Nottingham Üniversitesinde makine öğrenimi ve kozmoloji alanında araştırma görevlisi