Fas’ta dikenli dinozor fosilleri bulundu

Günümüzden yaklaşık 165 milyon yıl önce, bugünkü Fas sınırlarında bulunan taşkın ovalarında zırh ve dikenlerle kaplı dinozorlar yaşıyordu. Kanıtı, Atlas Dağları’nın Bulman kasabası yakınlarında bulunan fosiller…

Yaklaşık 4 metre uzunluğunda ve 1-2 ton ağırlığında olan Spicomellus türü dinozorlar, Jura döneminde yaşadı. Dört ayak üzerinde yürüyen tür, kısa bacaklı, yavaş hareket eden, zırhlı ve otobur dinozorlar olan Ankylosaurus grubunun bilinen en eski üyesi.

Yeni bulunan fosiller tam bir iskelet oluşturmuyor (baş eksik) ancak eldeki kalıntılar araştırmacıların türe dair anlayışını geliştirmesine yardımcı oluyor. Onları en çok şaşırtan ise gösterişli zırh. Dinozorun her kaburgasında ve boynunun çevresindeki bölümde -başka hiçbir hayvanda görülmeyen- uzun ve keskin dikenler bulunuyordu. Kuyruk omurları da kuyruğunun ucunda muhtemelen bir topuz ya da dikenler olduğuna işaret ediyor (ancak böyle bir parça bulunamadı).

Nature dergisinde yayımlanan araştırmanın baş yazarlarından, İngiltere’deki Birmingham Üniversitesi’nden omurgalı paleontoloğu Richard Butler, “Şimdiye kadar keşfettiğimiz hiçbir dinozora, canlı ya da ölü başka bir hayvana benzemiyor” diyor.

Peki, neden bu kadar gösterişli bir zırhı vardı? Araştırmacıların iki varsayımı var. Londra Doğa Tarihi Müzesi’nden omurgalı paleontoloğu ve çalışmanın yazarlarından Susannah Maidment, “Bu yapılar, kur yapma veya bölge savunma gösterilerinde ya da eş bulmak için aynı türden bireylerle mücadelede kullanılmış olabilir. Spicomellus’un zırhı tamamen kullanışsızdı ve olasılıkla yoğun bitki örtüsü içinde biraz rahatsız ediciydi. Dolayısıyla hayvanın böyle karmaşık bir zırhı muhtemelen bir tür gösteri için, belki de çiftleşmeyle ilgili olarak geliştirdiğini düşünüyoruz” diyor.

Yukarıdaki fotoğraf: Dinozorun dikenlerle kaplı olmasının sebebi, savunma ya da gösteriş olabilir.

Spicomellus’un boynunun üzerinde plakalarla çevrili kemikli bir yaka ve dışa doğru çıkıntı yapan iki çift diken vardı. Bunlardan biri 87 santimetre uzunluğundaydı (hayvan canlıyken muhtemelen daha uzundu). Leğen kemiğini koruyan bir kalkan ve kalçalarının üzerinde dışa doğru çıkıntı yapan iki büyük diken bulunuyordu.

Spicomellus’un uzunluğu 4 metre