Güneş'teki manyetik alanlar uzun süredir devam eden güneş ısınması gizemini çözebilir
Bilim insanları uzun zamandır Güneş'in atmosferindeki yüklü parçacıklardan oluşan sıcak karışımın neden Güneş'in yüzeyinden uzaklaştıkça daha da ısındığını merak ediyordu. Güneş'in dış atmosferinin ya da taçkürenin aşırı sıcak doğasının, bu bulutsu plazmadaki küçük ölçekli dalgaların ilgi çekici davranışlarından kaynaklanabileceğini ortaya koyan yeni bir araştırma bu sorunun cevabını veriyor olabilir. Bilim insanları tarafından kinetik Alfvén dalgaları (KAW) olarak bilinen bu dalgalar, Güneş'in fotosferindeki hareketlerle ortaya çıkan manyetik alanların dalga benzeri titreşimleridir. Bulgular, koronanın neden Güneş'ten gördüğümüz tüm ışığı yayan görünür güneş 'yüzeyinden' veya fotosferden yüzlerce kat daha sıcak olduğuna dair fiziğe meydan okuyan taçküre ısınma gizemini çözmede önemli bir ipucu sağlayabilir.
Huntsville'deki Alabama Üniversitesinde araştırmacı olan Syed Ayaz liderliğindeki bu araştırmanın arkasındaki ekip, KAW'ların yayıldıkça Güneş'in taçküresini dağıttığını ve ısıttığını, Güneş'in plazması içinde enerjinin aktarıldığı önemli bir mekanizma olarak hizmet ettiğini öne sürüyor. Ayaz, “On yıllardır Alfvén dalgalarının enerjiyi bir yerden başka bir yere taşımak için en iyi aday olduğu kanıtlanmıştır” diyor. Güneş'in enerjisinin büyük bir kısmı nükleer füzyonun gerçekleştiği çekirdeğinden gelir. Bu da Güneş'in derinliklerine indikçe daha da ısınmasını gerektiriyor.
Yıldızımızın katmanlarının çoğu bu ilkeye uyar. Ancak taç tabakası, Güneş'in çekirdeğinden Güneş'in yüzeyinden milyonlarca kilometre daha uzakta olmasına rağmen, ışıkküreden çok daha sıcaktır. Ayaz ve meslektaşları, Güneş'in yarıçapının on katına eşit bir yüksekliğe kadar yüzen plazmadaki KAW'ların etkisini inceledi. Ayaz, bu mesafelerde, dalgalar Güneş'in iyonlarla (elektronlarından arındırılmış atomlar) dolu yüklü plazmasıyla etkileşime girdiğinde, “enerjilerini plazma parçacıklarına ısıtma şeklinde tamamen aktararak hızla dağılırlar” diyor. Bulgular, dalgalardan gelen enerjinin taç tabakasına ulaşabildiğini ve onu ısıtabildiğini göstermektedir, ancak taç tabakasının sıcaklığına ne kadar katkıda bulundukları henüz bilinmiyor.
Çalışmada yer almayan Uzay Plazma ve Aeronomik Araştırma Merkezi Direktörü Gary Zank, bu yeni araştırmanın “manyetik alandaki enerjinin proton ve elektron gibi yüklü parçacıklardan oluşan bir plazmayı ısıtmak için nasıl dönüştürüldüğüne dair kritik soruna önemli bilgiler sunduğunu” söyledi. Son çalışmanın bulguları, Avrupa Uzay Ajansı'nın Güneş Yörünge Aracı ve NASA'nın Güneş Dinamikleri Gözlemevi'nden (SDO) elde edilen verilerle güçlendirildi. SDO daha önce taçküre boyunca yayılan başka bir tür yüksek frekanslı, kemer benzeri manyetik dalganın da zaman içinde Güneş'in dış atmosferine büyük miktarda enerji boşaltarak milyon derece sıcaklığındaki katmanın ısınmasına katkıda bulunabileceğini keşfetmişti.
