Mentor etkisi

Start up dünyasında mentorluk, en belirleyici büyüme kaldıraçlarından biri. Doğru mentor, bir girişimin kaderini değiştirebiliyor. Silikon Vadisi’nde bunun sayısız kanıtı var. Örneğin Steve Jobs’un Mark Zuckerberg’e verdiği erken dönem tavsiyeleri, Facebook’un büyüme stratejisinin şekillenmesinde önemli rol oynadı.

Benzer şekilde Jeff Bezos’un yatırımcısı ve erken dönem destekçisi Tom Alberg, Amazon’un iş modelinin ölçeklenmesinde kritik kararların arkasındaki isimlerden biri olarak gösteriliyor. Elon Musk’ın da girişimcilik yolculuğunda, PayPal döneminde birlikte çalıştığı yatırımcı ve girişimcilerden aldığı mentorluk etkisinin, daha sonra kurduğu şirketlerdeki stratejik yaklaşımını şekillendirdiği sıkça dile getiriliyor. Girişimcilik ekosisteminde anlatılan bir başka örnek ise hızlandırma programlarının yarattığı mentorluk etkisi.

Y Combinator’ın kurucusu Paul Graham, Airbnb’nin kurucularını kullanıcı deneyimine odaklanmaları konusunda yönlendirirken aynı programdan çıkan Dropbox da mentor desteğiyle ürününü hızla geliştirerek dünyanın en büyük bulut depolama platformlarından biri haline geldi. Bugün mentorluk, girişim ekosistemlerinin neredeyse tamamında kurumsallaşmış bir mekanizma haline gelmiş durumda. Kuluçka merkezleri, hızlandırma programları ve yatırım ağları sayesinde girişimciler; ürün geliştirme, iş modeli tasarımı, yatırım hazırlığı ve uluslararası büyüme gibi kritik başlıklarda deneyimli mentorlarla çalışıyor. İyi bir mentor, girişimler için güçlü bir çarpan etkisi yaratıyor.

Stratejik rehberlik

Start up ekosisteminde mentorluk, deneyim aktarımından öte stratejik kararların şekillenmesinde belirleyici bir unsur. Özellikle erken aşamadaki girişimler için doğru mentorla doğru zamanda kurulan ilişki, ürün pazar uyumundan yatırım hazırlığına kadar pek çok kritik başlıkta yön gösteriyor. Arya AI için de bu süreç benzer bir etki yarattı.

Arya AI Kurucu Ortağı Ufuk Peker, TÜBİTAK 1507 programı kapsamında mentor olarak atanan Mehmet Üner’le yürüttükleri sürecin girişimin stratejik kararlarında önemli rol oynadığını söylüyor. B2B satış stratejisinin netleşmesi ve yatırım hazırlığı gibi kritik başlıklarda mentor desteğinin belirleyici olduğunu belirten Peker, şöyle devam ediyor: “Mentorluk öncesinde yatırımcıların girişimleri hangi çerçevede değerlendirdiğini ve hangi finansal metrikleri düzenli takip etmemiz gerektiğini bu kadar net görmüyorduk. Süreç sayesinde KPI setimizi olgunlaştırdık, metrik takibini sistematik hale getirdik ve yatırım hazırlığına çok daha doğru bir perspektifle yaklaşmaya başladık.”

Benzer bir etkiyi Bloocel tarafında da görmek mümkün. Bloocel Kurucu Ortağı Aslı Ayverdi, özellikle Prof. Dr. Mehmet Erçek ve Esengül Coşkun’la yürüttükleri mentorluk sürecinin finansal planlama ve yatırımcı iletişimi tarafında önemli bir dönüşüm yarattığını söylüyor. Ayverdi, “Finansal veri setlerimizin yatırımcı beklentilerine uygun hale gelmesi ve yatırımcı sunumunun stratejik olarak yeniden yapılandırılması, yatırım sürecine çok daha güçlü bir hazırlık yapmamızı sağladı” diyor.

Doğru odak hamlesi

Mentorluk çoğu zaman girişimlerin hangi alana odaklanması gerektiğini anlamasını da sağlıyor. Özellikle erken aşamada, start up’lar için mentorların yönlendirmeleri, stratejik odaklanma konusunda belirleyici olabiliyor. Örneğin Biges Kompozit Kurucusu Beyza Aslan, başlangıçta çok sayıda sektöre hitap etmeyi planladıklarını ancak mentorların geri bildirimleriyle daha net bir strateji geliştirdiklerini söylüyor ve ekliyor: “Başlangıçta çok geniş bir sektör yelpazesine hitap etmeyi planlıyorduk.

Mentorlarımızın değerlendirmeleri sayesinde önce belirli bir niş sektör için pilot ürün geliştirme kararı aldık. Bu stratejik odaklanma hem zaman hem kaynak kullanımında ciddi verimlilik sağladı ve pazara çıkış hızımızı artırdı.” Enerji teknolojileri alanında faaliyet gösteren Werer Energy’nin kurucusu Ensar Levent, mentorlarının daha çok pazar ve müşteri odağının netleşmesinde rol oynadığını ifade diyor.

Mentorluk sayesinde pazar odağını daraltarak daha hızlı ilerlediklerini söyleyen Levent, şöyle konuşuyor: “Hedef müşteri segmentimizi daraltıp daha doğru bir pazar odağına geçmemiz mentorluk sürecinin en somut çıktılarından biri oldu. Böylece pilot görüşmelerimiz hızlandı ve ilk potansiyel müşterilerimizi daha kısa sürede doğrulayabildik. Büyüme stratejimizi daha veriye dayalı bir zemine oturttuk.” Oyun girişimi Bucked Games’te ise mentorlar, ürünün pedagojik çerçevesinin netleşmesinde etkili oldu.

Özellikle oyun ve eğitim kesişimindeki mentorlarının stratejik katkısına dikkat çeken Bucked Games Kurucusu Ahmet Can Yılmaz, “Prof. Dr. Yavuz Samur ve Doç. Dr. Güven Çatak ile yürüttüğümüz mentorluk süreci, eğitsel oyunların hangi pedagojik temellere dayanması gerektiğini daha iyi kavramamızı sağladı. Ürünlerimizi buna göre konumlandırmayı öğrendik ve geliştirme süreçlerimizi daha verimli hale getirdik” diyor.

Yatırım eşiği

Mentorların girişimler üzerindeki en somut etkilerinden biri yatırım sürecine hazırlık aşamasında ortaya çıkıyor. Finansal projeksiyonların oluşturulması, yatırımcı sunumlarının hazırlanması ve büyüme hikayesinin doğru kurgulanması gibi başlıklar, mentor geri bildirimleriyle daha hızlı olgunlaşıyor.

Yazı: Nil Dumansızoğlu