Ödül-ceza yöntemi çocuklarda ters tepiyor: Sağlıklı beslenmede kritik hata

Çocuklarda beslenme alışkanlıkları sadece fiziksel büyümeyi değil, ruh sağlığını ve gelecekteki yeme bozukluğu riskini de doğrudan etkiliyor. Bayındır İçerenköy Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Uzmanı Dr. Nimtaj Abdullayeva, sağlıklı bir yeme kültürü için ebeveynlerin rol model olmasının “zorlamaktan” çok daha etkili olduğunu vurgulayarak; “Sebzeni yersen tatlıyı hak edersin” yaklaşımının sanılanın aksine çocuğun besinlerle olan ilişkisini zedelediği uyarısında bulunuyor.

Ebeveynlerin kendi beslenme tercihleri çocuk için en güçlü model oluyor. Sebze tüketmeyen veya öğün atlayan bir ebeveynin çocuğundan sağlıklı beslenmesini beklemenin gerçekçi olmadığını söyleyen Uzm. Dr. Abdullayeva, bir çocuğun yeni bir besini kabul etmesinde, ebeveyninin o besini keyifle tükettiğini görmesinin, baskı kurmaktan çok daha etkili olduğunu belirtiyor. “Ispanağını bitirirsen tabletle oynayabilirsin” gibi yaklaşımlar, sağlıklı besini aşılması gereken bir ‘engel’, sağlıksız olanı ise ‘değerli bir ödül’ haline getiriyor.

Bu durum, çocukta sağlıksız yiyeceklere karşı aşırı bir arzu oluştururken, yemek zamanını bir stres kaynağına dönüştürüyor. Uzm. Dr. Abdullayeva, şu tavsiyelerde bulunuyor:

Sosyal öğrenme: Çocuk yemek yemese bile, aile sofrasında 15-20 dakika oturması, yemek kültürünü edinmesi için yeterlidir.

Dikkat dağıtıcılardan uzak durun: Televizyon veya telefon eşliğinde yemek yemek, yeme farkındalığını ve tokluk sinyallerini baskılar.

Sorumluluk paylaşımı: Ebeveynin görevi sağlıklı seçenekleri sunmaktır; çocuğun görevi ise ne kadar yiyeceğine karar vermektir. Çocuğun “doydum” sinyaline saygı duyulmalıdır.