Doğum günü partinizin şüpheli olduğu gezegen
Ama sisteme ikinci bir gezegen eklenirse işler karışır çünkü “üç cisim problemi”ne girmiş olursunuz. Bir sistemde üç gök cismi olduğu zaman yörüngelerini matematik denklemleriyle tam olarak çözmek artık mümkün olmuyor. Yine de çoğu durumda yaklaşık bir tahmin yapılabiliyor.
Bunun istisnası ise gezegenlerin “ortalama hareket rezonansı” (MMR) denilen özel bir dansa girişmiş olması. MMR durumunda gezegenlerin yörünge periyotları birbirine çok yakın oluyor (2:1 veya 3:2 gibi oranlar). Bu da gezegenler arasında sık sık kütle çekim etkileşimleri yaratıyor. TOI-4504 c’de de durum böyle: Komşusunun attığı her tura karşılık o iki tur atıyor. Bu kütle çekimsel etkileşimler yüzden TOI-4504 c’de yılın uzunluğu sabit değil. Her yılın uzunluğu %2,4 oranında değişebiliyor ki bu şimdiye dek keşfedilmiş en yüksek oran. Dünya’da böyle bir şey olsaydı bir yıl sekiz gün kadar uzayıp kısalabilirdi. Aralık sonunda doğanlar her yıl doğum günlerini kutlayıp kutlamayacaklarını bilemezdi!
Yıldız yüzeyinden daha sıcak
Acayip ötegezegenler listemiz KELT-9 b olmadan eksik olurdu. Bu da listemizdeki ikinci “aşırı sıcak Jüpiter”. KELT-9 b’nin ana yıldızı, gezegen sahibi olduğu bilinen en sıcak yıldızlardan biri. Normalde bu kadar sıcak yıldızların etrafında gezegen görmeyi beklemeyiz; çünkü sıcak yıldızlar hızlı yaşayıp genç ölürler. Çekirdeklerindeki yakıtı öyle hızlı tüketirler ki gezegen oluşumuna fırsat kalmaz. Ama KELT-9 b tüm olasılıkları altüst ediyor. Bu gezegen, 3.700 dereceyi aşan sıcaklığıyla Samanyolu’ndaki çoğu yıldızdan bile daha sıcak. Çünkü galaksimizdeki yıldızların %75’i kırmızı cüce ve sıcaklıkları genel olarak 3.200 derecenin altında.
Yazar: Dr. George Dransfield
