Fletcher Sınıfı Destroyer: 175 adet üretildi, onlarca yıl hizmet verdi

Yazan: Mark Wood

ABD Donanması, 1941 yılında en başarılı ve en ikonik gemi tasarımlarından birinin yapımını başlattı. Amerika’nın muazzam endüstri gücü, acil bir inşa programı kapsamında 175 adet Fletcher Sınıfı muhrip üretti. Japonların 1930’lu yıllara ait “özel tip” muhriplerine karşı koymak için üretilen bu gemiler, Solomon Adaları’ndan başlayıp Leyte Körfezi, Okinawa ve Iwo Jima’da hizmet vererek neredeyse Pasifik’teki tüm deniz çatışmalarına katıldılar. Fletcher sınıfı muhripler, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Kore ve Vietnam savaşlarında da görev yaptı. Az sayıda da olsa, bazı gemilerin 1990’lara kadar hizmette kalması onların mükemmel tasarımının bir kanıtıdır.

Herhangi bir donanma tarafından en fazla sayıda üretilen muhrip tipi olan Fletcher Sınıfı gemiler, “genel maksatlı” olarak nitelendiriliyorlardı. Ancak işin aslına bakıldığında, bu gemiler Japon İmparatorluk Donanması’nın oluşturduğu hava tehdidine karşı koymak ve Pasifik’teki deniz savaşını sürdürmek için hayati önem taşıyan uçak gemilerini korumak üzere yakın hava savunma kalkanı sağlamak için tasarlanmışlardı. Ağır silahlarla donatılmış olan Fletcher sınıfı muhripler hızlıydı ve aynı zamanda yüksek bir manevra kabiliyetine sahipti. Bu özellikleriyle düşman donanmalarına ciddi şekilde meydan okuyorlardı.

1942 ile 1945 yılları arasında, 25 adet Fletcher Sınıfı muhrip batırıldı veya ağır hasar gördü. Bunların 16’sı kamikaze uçakları ve küçük gemiler tarafından gerçekleştirildi. Vietnam Savaşı’ndan sonra, 32 adet muhrip toplam 14 yabancı donanmaya devredildi. Söz konusu gemiler farklı donanmalarda değerli birer hava ve denizaltı savaş platformu olarak hizmet vermeye devam ettiler. Dört muhrip ise yüzen müze haline getirildi. Bunlardan üçü ABD’de, biri ise Yunanistan’dadır ve hepsi de halkın ziyaretine açıktır.

Silahlar

Fletcher sınıfı muhriplerin silahları hizmet süresi boyunca birçok değişikliğe uğradı. Bu gemiler II. Dünya Savaşı sırasında hava, su üstü ve su altı tehditlerine karşı koyacak silahlarla donatıldılar. 1945 yılında kamikaze saldırılarını püskürtmek için daha fazla uçaksavar eklenerek silah sistemleri daha büyük ölçüde modifiye edildi. Ana silahı, İkinci Dünya Savaşı’nın yüzey ve hava hedeflerine karşı en iyi çift amaçlı deniz topu olarak kabul edilen 127 mm çapındaki Mk12 topu idi. Bunlar Mk37 Atış Kontrol Sistemi ile yönlendiriliyordu. Bu topların başarısı, havada gerçekleştirilen patlamalarla oluşturulan şarapnel duvarının baraj etkisi yaratarak uçakları vurmasına dayanıyordu. Tüm muhripler gibi, bu sınıf gemiler de torpidolarla donatılmıştı. 533 mm çapındaki Mk15 torpidoları su yüzeyindeki hedeflere karşı oldukça etkiliydi.

Motor

Fletcher sınıfı muhriplerin tahrik sisteminde, General Electric tarafından üretilen iki adet dişli buhar türbini vardı. 454 °Csıcaklıkta 650 psi basınçla ısıtılmış buhar sağlayan dört adet Babcock ve Wilcox kazanı tarafından 60.000 beygir gücü üretiliyordu. Bu gemilerde iki makine dairesi ve iki ateş odası bulunuyordu. Bu şekilde yapılan makine yedeklemesi, ABD Donanması’nın standart bir özelliğiydi. Bunun akıllıca bir karar olduğu, USS Kidd gemisinin başına gelen bir olayla kanıtlandı. 11 Nisan 1945’te Japonların kamikaze uçakları tarafından saldırıya uğrayan geminin ön taraftaki ateş odası tahrip olsa da arka taraftaki ateş odası buhar üretmeye devam etti. Böylece geminin bölgeden uzaklaşıp güvenli bir yere ulaşması sağlandı.

Tasarım

Fletcher Sınıfı, 1922 tarihli Washington Deniz Antlaşması ve bu tarihten sonra yapılarak gemilerin boyut ve silahlarına kısıtlamalar getiren bazı alt antlaşmaları takiben oluşturulan ilk muhrip tasarımıydı. Pasifik’teki deniz operasyonları, Uzak Doğu’daki hizmete ayak uydurabilecek hız, yeterli silah ve dayanıklılığa sahip olan ve bu zorlu gereksinimlere göre tasarlanmış bir gemi gerektiriyordu. Fletcher Sınıfı muhriplerin silahları, potansiyel düşman donanmalarıyla eşitlik sağladı. Ayrıca muhribin düz güvertesi, maliyetli yeniden tasarımlar gerektirmeden yapısal uyarlamalara olanak tanıdı. Muhripte bulunan dört Babcock ve Wilcox kazanı ile General Electric tarafından üretilen dişli buhar türbinlerinden oluşan geliştirilmiş tahrik sistemi, saatte 38 deniz miline ulaşılmasını sağlayan etkileyici bir hız üretti.

Geminin içi ve mürettebat yaşam alanları

Düz güverte tasarımı kullanılan bu sınıf gemilerde yükseltilmiş baş güvertesi yoktu. Bu nedenle, önceki muhrip ve fırkateynlerle mukayese edildiğinde, Fletcher sınıfı muhriplerdeki mürettebat yaşam alanları çok daha dardı. Geminin orta kısımları, iki makine dairesi arasında yer alan erlere ait yemekhanelerle neredeyse tamamen işgal edilmişti. Subayların ve kıdemli personelin yemekhaneleri ise ana silahların altında, ana cephaneliklerin üstünde ve köprü üstünün önünde yer alıyordu. Diğer bölmelerde çamaşırhane, fırın ve ilk yardım istasyonu bulunuyordu. Baş güverte kısmı ayrıca sonar ekipmanı ve yakıt deposunu içinde barındırıyordu.

Hizmet Tarihçesi

Fletcher sınıfı muhripler, II. Dünya Savaşı’nın ortalarında ve sonlarında Pasifik’te ün kazandılar. Japonlara karşı tüm önemli çatışmalarda görev yaptılar. Bu çatışmalarda toplam 25 gemi battı veya onarılamayacak şekilde hasar gördü. İkinci Dünya Savaşı sırasında Solomon Adaları, Leyte Körfezi, Okinawa ve Iwo Jima’daki şiddetli çatışmalara katılan bu gemiler yüzlerce Savaş Hizmet Yıldızı Madalyası, 19 Donanma Övünç Belgesi ve 16 Başkanlık Övünç Belgesi ile taltif edildiler. Albay George Stewart, muhriplerin uyguladığı “John Wayne” yüzey saldırısı yöntemini “25 mil hızla hedefe yaklaşma, silahın ateşlenmesi ve yüksek hızda geri çekilme” olarak tanımlamıştı. II. Dünya Savaşı’nın son aşamalarında Fletcher sınıfı muhripler, uçak gemilerini saldırgan kamikaze uçaklarından korudu ama bu cesaretlerinin bedelini ağır ödedi. Toplam 16 muhrip “ilahi rüzgâr” anlamına gelen kamikazeler tarafından batırıldı veya kullanılamaz hale geldi. Bu muhriplerin tasarımları ve uyarlanabilirlikleri, uzun ömürlü kullanımlarını sağladı. Zira Fletcher sınıfı muhripler Kore Savaşı ve Vietnam Savaşı’nda da görev yaptı. Ayrıca bu muhripler Japonya, Türkiye, Meksika ve Yunanistan dahil olmak üzere toplam 14 ülkenin donanmasının ana gücünü oluşturdu. Meksika ve Yunanistan hâlâ kendi filolarında birer Fletcher sınıfı muhrip bulundurmaya devam ediyor.