14 dk okunma süresi

Leipzig Muharebesi tarihi: Büyük Ordu'nun sonu ve geri çekilme trajedisi

İçeriği Paylaş

Çok sayıda düşmanın yoğun baskısı altında kalan Napolyon, her şeyi riske atarak son bir kumar oynadı ve felakete uğradı. Milletler Muharebesi'nin tüm detayları.

Yazan: David Smith

Bonapart'ın Rusya'yı istilası sırasında yaşanan felaket, Fransız İmparatorluğu’nun muhteşem Büyük Ordusu'nu (Grande Armée) yok etmişti. Ancak Napolyon’un kolayca pes edeceğini düşünenler onu hiç tanımamıştı. Bonapart, 1813'te gerçekleştirilen coşkulu yeniden yapılanma döneminde, düşmanları ona ölümcül bir darbe vurmadan önce yeni bir ordu kurarak, imkânsız gibi görünen bir şeyi başardı.

Napolyon, yaklaşık 20.000 subay ve astsubayı çekirdek kadro olarak kullanarak, yeni askerler, donanma alayları ve garnizon birlikleri gibi çeşitli kaynaklardan yeni personel temin etti. 1814 yılında askere alınacak kişileri bir yıl erken silah altına celp etti. Böylece ordu birliklerinin kadrolarını henüz 18 ve 19 yaşındaki gençlerle doldurdu ancak durum umutsuz görünüyordu.

Herkülvari denebilecek üstün çabalar sayesinde Napolyon birkaç hafta içinde büyük bir ordu kurmayı başardıysa da 1813 baharında Lützen ve Bautzen'de yapılan muharebelerde ağır kayıplar verdi. Napolyon'un yeniden teşkil edilen orduları her iki muharebede de iyi performans göstermiş olmalarına rağmen Rusya'da yaşananlar nedeniyle düşman karşısında hâlâ dezavantajlı durumdaydılar. Süvari birliklerinin büyük bir kısmını Rusya’da kaybetmiş olan Napolyon’un generalleri, zorlukla elde edilen fırsatları değerlendirip bunları avantaja çeviremiyorlardı. Bu nedenle Napolyon ateşkes teklif etti ve savaşmaktan yorgun düşen Koalisyon ülkeleri de bu teklifi memnuniyetle kabul ettiler.

Çatışmaların bir süreliğine durması, Napolyon'un ordularını daha da iyi organize etmesine ve güçlendirmesine imkân verirken, aynı zamanda diplomatlar Avusturya'ya baskı uygulayarak bu ülkenin taraf seçmesi için baskı yaptılar. Avusturya sonunda Fransa'ya karşı ittifak kuran ülkelerin tarafına geçti ve sonbahar seferi başlarken Napolyon kendini korkutucu bir durumla karşı karşıya buldu.

Napolyon’un ordusu da tehlikeli derecede hazırlıksızdı. Askerler, Almanya'daki cepheye doğru yürüyüşe başlamadan önce dört haftalık temel eğitimden geçtiler. Bu süre daha sonra iki haftaya indirildi. Bu askerler intikal ederken sabahları yürüyüş ve öğleden sonraları ise eğitim yaptılar. Napolyon bir kez daha sefer düzenleyecek sayıda askere sahip olsa da yeni Büyük Ordu genç ve eğitimsiz askerlerden teşkil edilmişti. Bu askerler daha kolay hastalanıyordu. Nitekim sefer başlarken, yaklaşık 90.000 genç asker hasta listesinde bulunuyordu.

Fransızlar, farklı Avrupa milletlerinden teşkil edilmiş ordularla karşı karşıya bulunuyordu. Müttefikler de asker sayılarını artırmış, bu kapsamda kendi ordularına çok sayıda eğitimi zayıf ve deneyimsiz asker eklemişlerdi. Müttefikler bir araya geldiklerinde sayıları çok etkileyici bir rakama ulaşsa da bu orduların birlikte iyi çalışamama ihtimali vardı. Bu da onların yenilgiye uğrama olasılığını ortaya çıkarıyordu. Yine de yukarıda belirtildiği gibi, sayıların büyüklüğü korkutucuydu.

Rusların Almanya ve Polonya'da yaklaşık 300.000 askeri vardı. Söz konusu ülkelerde Prusyalılar yaklaşık 190.000, Avusturyalılar yaklaşık 130.000 ve İsveçliler ise yaklaşık 30.000 asker bulunduruyordu. Buna ilaveten İngiliz ve Almanlardan oluşan 15.000 mevcutlu göreceli olarak küçük bir Mecklenburg birliği de aynı yerde konuşlanmıştı. Elbette bu kuvvetlerin hepsi aynı anda muharebeye sokulamadı, ancak Napolyon'un tehlikeli bir durumda olduğu şüphesizdi. Kısaca ifade etmek gerekirse, Napolyon’un karşısında harekât yürütmek için yarım milyondan fazla asker hazır durumdaydı ve bunlar üç ordu şeklinde teşkilatlandırılmışlardı: Bohemya Ordusu (Avusturya, Rus ve Prusya kuvvetleri), Kuzey Ordusu (Ruslar, Prusyalılar ve İsveçliler) ve Silezya Ordusu (Ruslar ve Prusyalılar).

İçgüdüsel olarak saldırgan bir mizacı olan ve düşmanlarının olayları yönlendirmesine izin vermenin intihar anlamına geleceğini fark eden Napolyon, kendisine kalan tek makul hareket tarzını seçti. Karşısında duran üç düşman ordusundan birini yok etmek için taarruz edecek ve bu işi yaparken de diğer iki orduyu bölgeden uzak tutmak için küçük örtme birliklerini kullanacaktı. Ancak tehlikeyi daha önce fark eden Müttefikler, Napolyon güç kullanarak üzerine yürüdüğünde baskı altında kalacak ordunun geri çekilmesi konusunda fikir birliğine varmışlardı. Onlar sadece bir arada oldukları taktirde savaşacaklardı. Ağustos ayında çatışmalar yeniden başlayınca, Napolyon Dresden'de galip gelerek hedefine çok yaklaşmış olsa da kesin sonuçlu bir zafer kazanamadı. Fransızlar, Grossbeeren (23 Ağustos), Katzbach (26 Ağustos), Kulm (29-30 Ağustos), Dennewitz (6 Eylül) ve Wartenburg (3 Ekim) muharebelerinde bir türlü ellerine geçmeyen zafer için on binlerce asker kaybetti. Napolyon'un durumu, 50.000 Bavyera askerinin Müttefiklerin tarafına geçmesiyle daha da kötüleşti. Bütün bunlara rağmen Napolyon Leipzig'de bir başarı fırsatı gördü.

Leipzig'in arazi yapısı Napolyon’a avantaj sağlıyordu. Şöyle ki; bölgedeki nehirler araziyi dört bölgeye ayırıyordu. Dolayısıyla merkezi konumdan her istikamete nispeten kolayca taarruz edilebilirdi. Buna karşılık, rakipleri arazi yapısı nedeniyle güçlerini birleştirmekte zorlanacaklardı. Kendisinin toplu halde bulunan düşmanlarının bir ordusunu yenme hayali hâlâ canlıydı. 1803 yılından beri devam eden Napolyon Savaşları’nın en büyük ve en belirleyici muharebesi için sahne hazırdı.

Leipzig'e yürüyüş

Karşı tarafın kuvvetleri Leipzig'de birleşmeye başladığında, küçük çaplı bir savunma harekâtı olması beklenen olay, ağır kayıpların verildiği büyük bir çatışmaya dönüştü. Bohemya Ordusu'nun öncü kuvvetlerini komuta eden General Pyotr Wittgenstein, 14 Ekim'de güneyden Leipzig'e doğru ilerliyordu. Karşı hamle olarak Napoli Kralı Mareşal Joachim Murat onu durdurmakla görevlendirildi. Napolyon, süvari komutanına büyük ölçekli bir çatışmaya girilmemesi konusunda kesin emirler verdiyse de Murat'ın savaşçı ruhu bu emirlere itaat etmesine engel oldu.

Fransızlar, yağışlı hava koşullarının piyadelerin ve süvarilerin hızlı manevrasını zorlaştırmasıyla daha da güvenli hale gelen kuvvetli bir mevzide bulunuyorlardı. Murat'ın komuta ettiği hattın merkezinde, heybetli Galgenberg (Darağacı)Tepesi bulunuyordu. Fransızların ana topçu bataryalarını mevzilendirdikleri tepe, Murat'ın büyük çaplı süvari birliklerini arkasında saklayabilecek kadar büyüktü. Öte yandan Müttefikler Fransızların burada direnmeye karar verdiklerinden habersizdi.

Kısa bir süre sonra büyük bir süvari muharebesi başladı. Karşılıklı olarak yapılan hücumlarla muharebenin gidişatı sürekli olarak değişiyordu. Müttefiklerin Liebertwolkwitz köyüne doğru gerçekleştirdikleri kararlı bir hücum, muharebenin dengesini değiştirdi. İki saatlik bir çatışmanın ardından köy düştü ve Fransızlar hatlarını yeniden düzenlemek zorunda kaldılar. Burada geri çekilme daha akıllıca bir hareket olacaktı ama Murat'ın inatçılığı bulunduğu mevzilerde direnmeye devam etmesine neden oldu. Bu sırada Galgenberg'de bulunan Fransız topları düşmanın eline geçti. Murat bunun üzerine topların olduğu bölgeyi geri almak için bir karşı taarruza geçti. Ayrıca, yoğun çatışmalarla geçen bir günün ardından saat 16.00'da Liebertwolkwitz'i geri almak için de son bir saldırı başlattı.

Murat, tutmaması gereken bir mevziye yerleşmiş ve muhtemelen 2.000’den fazla kayıp vererek bunun bedelini ağır ödemişti. Yine de büyük resme bakıldığında bu kayıp bir felaket bir darbe değildi ve Napolyon, 16 Ekim'de Bohemya Ordusu'na karşı büyük bir taarruz başlatabilecek konumdaydı. Her şey yolunda giderse, Napolyon diğer iki Müttefik ordusu gelmeden Bohemya Ordusu'nu yok edecekti.

16 Ekim: Kritik muharebe ve kırılma noktası

Napolyon'un toplamda yaklaşık 190.000 askeri vardı ve bunların 138.000'i, yaklaşık 500 top ile birlikte, Bohemya Ordusu'na karşı kullanılabilirdi. Bohemya Ordusu ile mücadele edilirken, diğer iki Müttefik ordusunu uzakta tutmak için 50.000 Fransız askeri daha kuzeydeki bir bölgeye konuşlandırıldı. Güney cephesinde sayıca üstünlük sağlayabildikleri ve arazi taarruz için elverişli olduğu için Fransızların başarı şansı yüksekti. Bölgede bulunan bir dizi köy, saldırı başlatmak için güçlü bir hat teşkil ediyordu. Ayrıca muharebe sahasında yan yana duran tepelerin oluşturduğu hat, piyadeler düşmanın üzerine çullanmadan önce topçuların mevzilenip düşmanı zayıflatmaları için mükemmel bir mevzi sağlıyordu.

Genel olarak ifade etmek gerekirse, Napolyon bir muharebede galip gelmek için nadiren düşmanın sahip olduğundan daha fazla güce ihtiyaç duyardı. Fransızların yukarıda açıklanan avantajlı konuma rağmen beklenmedik bir gelişme nedeniyle muharebedeki dengeler değişmek üzereydi. Bunun nedeni Bohemya Ordusu’nun ondan daha önce taarruza geçmiş olmasıydı.

Müttefik Ordusu dört kol halinde taarruz düzeni almıştı. Sağdan itibaren General Johann von Klenau’nun komuta ettiği ilk kol Liebertwolkwitz'i hedef aldı. Prens Gortschakow’un başında olduğu ikinci kol çoğunlukla Klenau'ya destek vermek maksadıyla hareket etti. Württemberg Dükü Eugène’in komutasındaki üçüncü kol Wachau köyüne saldırırken, General Friedrich Graf Kleist von Nollendorf komuta ettiği son kol ise Wachau ve Markkleeberg arasındaki yüksek tepelere yaklaştı. Müttefiklerin süvari birlikleri ortadaki iki kolu destekledi.

Müttefikler hiç zaman kaybetmeden, sabah saat 8'de taarruzu başlattılar. Wachau ele geçirildiyse de kısa süre sonra Fransızlar tarafından geri alındı. Müttefikler saat 11'de tekrar ilerleyinceye kadar iki taraf karşılıklı olarak birbirlerine top ve tüfek ateşi açtı. Fransızlar bir kez daha püskürtüldü, ancak tekrar saldırarak mevzilerini geri almayı başardılar. Kleist, her iki tarafta da ağır kayıplara yol açan şiddetli sokak çatışmalarının ardından Markkleeberg'i ele geçirmeyi başardı. Yorgun düşen Müttefik kuvvetler, bir süre dinlenmeden başka bir şey yapamaz hale gelmişlerdi.

Sağ taraftaki ilk kola komuta eden Klenau saat 10.00'a kadar harekete geçmedi. Prens Gortschakow da başında olduğu kolu taarruzu destekleyecek herhangi hareket yaptırmadan atıl vaziyette tuttu. Sonuç olarak, Müttefik Ordu’nun dört kolundan ikisi muharebenin ilk birkaç saatinde neredeyse hiçbir şey yapmamak suretiyle saldırıların başlarında yakalanan fırsatı heba etti.

General Klenau harekete geçtikten bir süre sonra Liebertwolkwitz'i çok fazla zorlanmadan ele geçirdiyse de Fransız kuvvetlerinin gerçekleştirdiği kararlı bir karşı taarruz neticesinde başlangıçtaki mevzilerine geri atıldı. Bohemya Ordusu çıkmaza girmişti ve Fransız ihtiyat kuvvetleri muharebe sahasına ulaşmaya başladıkça durum daha vahim hale geldi. Çar I. Alexander, durumu dengelemek için hücum teknikleri konusunda uzmanlaşmış askerlerden oluşan Rajewski Humbaracı Birliği (Grenadier Corps) ve Rusya-Prusya Muhafızları adlı elit birlikleri muharebeye soktu. Ancak Müttefiklerin taarruzu, Napolyon'un planlarını çoktan altüst etmişti. Sabah saat 9'da durumu bizzat değerlendirdikten sonra ihtiyat kuvvetlerini kullanmak zorunda kalmış olması, düşmana sonuç alıcı bir darbe vurmak için kuvvetlerini toplu halde kullanmasını engelledi. Buna karşılık, düşmanın taarruzunu etkili bir şekilde karşılayabildi. Öğleden sonra sadece General Kleist'in kolu ilerlemeyi sürdürerek arazi işgal etmeye devam ediyordu. Diğer üçü kol ise başlangıçtaki mevzilerine dönmüşlerdi.

Napolyon hâlâ bir saldırı başlatmayı planlıyordu ancak asker sayısı yetersiz kalmıştı. Çünkü Mareşal Auguste de Marmont, Möckern'de yaklaşan Silezya Ordusu ile çatışmaya girmişti. Buna rağmen Fransız süvarilerinin Müttefik hatlarının ortasındaki top mevzilerine hücum etmesiyle taarruz başladı. Fransızlar, bölgede fazla ilerlemeden 26 topu ele geçirdilerse de bir süre sonra Rus ağır süvarileri, Kazaklar ve Prusya süvarileri tarafından durduruldular.

Fransız piyadeleri de bu şartlar altında ilerlemekte zorlandı. Günün erken saatlerinde kötü bir performans sergileyen General Klenau'nun Avusturyalı piyadeleri, Seifertshain köyünden ayrılmayı reddederek mevzilerini savunmakta ısrarcı davrandılar. Napolyon, sağ kanadındaki durumu stabil hale getirmek için Eski Muhafızlar (Vieille Garde) olarak bilinen ve sadece tecrübeli askerlerden teşkil edilmiş birliğin bir kısmını dahi göndermek zorunda kaldı. Saat 17.00 civarında, Fransızların daha fazla ilerleyemeyecekleri anlaşıldı. Bunun üzerine Napolyon taarruzu durdurdu. Böylece zafer kazanmak için kullandığı son şansı da yok olmuştu. Artık cevaplandırılması gereken tek soru vardı: İki Müttefik ordusunun daha muharebeye girmesiyle Fransızlar ezici bir yenilgiyi önleyebilecekler miydi?

17-18 Ekim: Şiddetli Yağmur, Daralan Çember ve İhanet

Napolyon sadece bir general olarak hareket edebilseydi, 16 Ekim gecesi kuvvetlerini sessizce bölgeden çekmiş olurdu. Ancak kendisi sadece bir general gibi davranamazdı zira imparator olması hasebiyle siyasi hususları da göz önünde bulundurması gerekiyordu. Özellikle de müttefiklerini hızla kaybetmekte olduğu bir dönemde alacağı bir yenilgi Napolyon için büyük bir darbe olurdu. Dolayısıyla kuvvetlerini bulundukları yerlerde tutmalı ve bir tür mucize olmasını beklemeliydi. Napolyon’un en iyi şansı, Müttefikler arasında bir tür anlaşmazlık veya iletişim kopukluğunun olmasıydı. Ancak son başarılarının verdiği cesaretle zafere emin adımlarla yaklaşan Müttefikler arasında böyle bir durumun meydana gelmesi uzak bir ihtimaldi.

Napolyon hatlarını sıkılaştırdı ve düşmandan gelecek darbeyi bekledi. 17 Ekim günü şiddetli bir yağmur vardı ve Fransız askerleri bulundukları yerden ayrılmadan hiç gelmeyen bir saldırıyı beklediler. Bu olayların ardından Fransız askerlerinin morali giderek düştü. Ateşkes için sergilenen umutsuz çaba kulak ardı edildi. O gece sırılsıklam vaziyette uyumaya çalışan askerler, muharebenin doruk noktasının sabah geleceğini biliyorlardı.

Sanki hava askerlere acıyormuşçasına, 18 Ekim sabahı güneş çıktı. Böylelikle her iki tarafın sefil durumdaki askerleri az da olsa ısınmış oldular. Napolyon'un daraltılmış savunma hatları Leipzig'e daha yakın bir şekilde düzenlenmiş olup, şimdi 630 top ve yaklaşık 160.000 askerden oluşuyordu. Bu küçümsenecek bir güç değildi, ancak karşı tarafla mukayese edildiğinde Napolyon’un askerler sayısı bariz bir şekilde daha azdı. Zira Koalisyon orduları yaklaşık 295.000 asker ve 1.360 top ile Leipzig'e her yönden yaklaşmak üzere beş kol halinde düzen almışlardı.

Koalisyon ordularının harekete geçen ilk koluna Hesse-Homburg Prensi Ferdinand Heinrich Friedrich komuta ediyordu. Bu kola Leipzig'e yaklaşmadan önce Connewitz ve Markkleeberg'den geçmesi emredilmiş olsa da, Fransızların sert direnişi nedeniyle kol Dölitz'de durmak zorunda kaldı. Burada yaşanan çatışmalar sırasında Hesse-Homburg Prensi ağır yaralandı. Günün erken saatlerinde, Bohemya Ordusu Başkomutanı Karl von Schwarzenberg, bu bölgeyi desteklemek için ihtiyat kuvvetlerini devreye sokmak zorunda kalınca seçenekleri sınırlanmış oldu. Prens Michael Andreas Barclay de Tolly komutasındaki kol ise, Wachau ve Liebertwolkwitz üzerinden Probstheida'ya yaklaşarak daha sorunsuz bir ilerleme kaydetti. Fransızlar geri çekildiği için bu kol Probstheida'nın dış mahallelerine kadar kolayca ilerledi. Burada taarruz için topçularını mevzilendirdi ve Levin August von Bennigsen’in komuta ettiği komşu kolun gelmesini bekledi.

Bennigsen, Zuckelhausen ve Holzhausen'a yaklaşmak için Fransız savunma hattının etrafından dolaşmak zorunda kaldığı için uzun bir yürüyüş yaptı. Ancak acil bir durum yoktu ve Barclay, iki kolun beraber gerçekleştireceği bir harekât için von Bennigsen’in tertiplenmesini beklemekten memnundu. Saat 10 itibariyle Bennigsen taarruza hazır hale geldi ve Holzhausen ile Zuckelhausen'ı hızla ele geçirdi. Bölgedeki üç köy (Zweinaundorf, Mlkau ve Paunsdorf) artık Fransız savunmasının ana hattını oluşturuyordu, ancak Bennigsen kararlı bir saldırıyla bu köyleri de ele geçirdi ve Fransızları püskürttü.

Ancak Fransızların direnişi şimdi daha da sertleşmişti. İsveç Veliaht Prensi komutasındaki kuzeyden uygun bir şekilde ilerleyen Kuzey Ordusu, Mareşal Marmont’un komuta ettiği kuvvetle karşılaştı. Fransız mareşal, Napolyon'un zamanında gelen takviye kuvvetleri sayesinde düşmanı durdurdu. Napolyon, Genç Muhafızlar'dan teşkil edilen bir tümeni muharebeye soktu. Yine kuzeyde, Mareşal Blücher kendine özgü saldırganlığıyla Silezya Ordusu'na komuta ediyordu. Sayısal üstünlüklerine rağmen, Koalisyon orduları Fransız direnişini kıramadılar. Connewitz’de bulunan Fransız kuvvetleri bütün gün direndi. Barclay başlangıçta Probstheida'yı ele geçirse de, bu yer kısa sürede Fransızlar tarafından geri alındı ve günün sonunda Fransızların elinde kalmadan önce birkaç kez el değiştirdi.

Ancak ibre kaçınılmaz bir şekilde Koalisyon tarafına dönünce, Fransız ordusunda bulunan bazı askerler düşman tarafına geçti. Bunlar, Saksonlardan oluşan 3.000 mevcutlu bir birlikti. Kement daralıyordu ve Fransızlar, gece oluncaya kadar Müttefik ordularını bölgeden uzak tutmayı başardılar. Buna rağmen Napolyon, komuta ettiği birlikleri kurtarmak için ricat ihtiyacını artık görmezden gelemezdi. Bölgeye bu işin yapılmasını kolaylaştıracak şekilde bir sis çöktü ve Napolyon, birliklerini sessizce Leipzig'in müstahkem mevkiine çekti. Fransız birliklerinin kasabanın batısındaki tek bir kapıdan geçmeleri gerekecekti. Bu nedenle çekilmenin bir bozgun haline dönüşmemesi için disiplin çok önemliydi.

19 Ekim: Kaos, erken patlatılan köprü ve büyük felaket

Koalisyon orduları, Fransızları tamamen yok etmek için beş kol halinde düzen aldı. Prusyalı General Ludwig Yorck von Wartenburg ve Macar General Ignác Gyulai, Fransız birliklerinin batıya kaçış yolunu kesmekle görevlendirildi. Bu görevi başarıyla yerine getirmeleri halinde Napolyon Savaşları o gün sona erecekti. Ricat doğası gereği zaten yeterince zor bir harekâttı. Bütün Fransız birlikleri sırasıyla Ranstädter Kapısından, ardından iki köprü üzerinden ve son olarak bataklık üzerindeki dar bir yoldan geçmek zorundaydı. Fransızlar çekilirken, Müttefikler süratle şehrin diğer girişlerine el atarak Grimma Kapısı'ndan içeri girdiler. Dayanılmaz düşman baskısı altında, Fransız ordusundaki disiplin bozulmaya başlamıştı. Artçı muhafız birlikleri sokaklarda cesurca çatışmaya devam etseler de Ranstädter Kapısı'ndan ve iki köprüden geçen Fransız birlikleri paniğe kapılmaya başladı. Çaresiz kalan birçok asker nehre atlayarak karşı tarafa geçmek için yüzmeye çalıştı ve kaçınılmaz olarak bu askerlerin çoğu boğuldu.

Hemen akabinde felaket geldi. Geri çekilme tamamlandığında patlatılmak üzere köprülere önceden patlayıcılar yerleştirilmişti. Ancak Elster Nehri üzerindeki köprü erkenden patlatıldı. Bu patlama, sadece nehri geçmekte olan birçok askerin ölümüne neden olmakla kalmadı, ayrıca Mareşal Nicolas Oudinot'un 30.000 kişilik artçı muhafız birliğinin düşman eline düşmesine yol açarak Fransız İmparatoru’nun yenilgisinin büyüklüğünü daha da artırdı.

Sonrası: Milletler Muharebesi'nin bilançosu ve Napolyon'un sonu

Leipzig’de yaşananlar, Napolyon Savaşları'nın en büyük ve en kanlı muharebesiydi. Nihai sayılar tartışmalı olsa da bu muharebe sırasında muhtemelen toplam 100.000 kadar asker öldürülmüş, yaralanmış veya esir alınmıştı. Napolyon'un Büyük Ordusu (Grande Armée) ölü ve yaralı olarak toplam 38.000 asker kaybetmiş ayrıca 36.000 esir vermişti. Ölenler arasında altı general de vardı. Öte yandan 36 general esir alınmış ve 12 general yaralanmıştı.

Leipzig Muharebesi, Napolyon'a atlatamayacağı kadar büyük bir darbe vurmuştu. Ancak Müttefiklerin Fransızların çekilmesini engelleyememesi ve yenilmiş düşmanlarını etkili bir şekilde takip edememesi nedeniyle Napolyon Savaşları uzadı. Adil bir değerlendirme yapmak gerekirse, Müttefik Ordularının askerleri seferden sonra yorgun düşmüşlerdi. Müttefikler de yaklaşık 54.000 asker kaybederek muharebede ağır zayiat vermişlerdi.

Napolyon, 1812 yılında Rusya'da ordusunu kaybetmesinin ardından yeni bir ordu kurarak bir mucize gerçekleştirmişti ama Almanya’ya yaptığı sefer sırasında yaklaşık yarım milyon asker kaybetti. Koalisyon güçleri Fransa'ya girmeye hazırlanırken, Napolyon'un yapabileceği tek şey vatanını savunmak için plan yapmaktı. Paris beş ay içinde düşecekti. Uygun bir benzetmeyle “Milletler Muharebesi” olarak adlandırılan Leipzig Muharebesi, Napolyon Savaşları’nın sonucunun ne olacağına dair bütün şüpheleri ortadan kaldırmıştı. Ancak Napolyon Savaşları 1815'te kısa bir süreliğine yeniden alevlenecekti. Tarihçi Peter Hofschröer'in ifade ettiği gibi “Napolyon, gerçek Waterloo'suyla Leipzig'de karşılaşmıştı.”

Images: Alamy, Getty