2 dk okunma süresi

Paraset telsizi nedir? II. Dünya Savaşı direnişçilerinin gizli iletişim cihazı

İçeriği Paylaş

Yakalanmanın bedelinin idam olduğu bir dönemde, direnişçilerin en büyük gücü valizlere gizlenen telsizlerdi. Resimdeki telsiz seti, bir valizin içine gizlenerek Belçika’nın Mons kentindeki bir direniş üyesine paraşütle atıldı. İngiliz SOE ajanlarından Belçikalı demiryolu ustabaşına, Nazilerin teleks hatlarına sızan gizli haberleşme ağının tüm detayları.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi işgali altında bulunan Avrupa ülkelerinde teşkil edilen Direniş teşkilatının üyeleri ve İngiliz Özel Harekât Dairesi (Special Operations Executive-SOE) ajanları gizli telsiz muhaberesi için “Paraset” adıyla bilinen Whaddon Mark VII cihazını kullandılar. Savaşın ilk safhalarında İngiliz Kraliyet Muhabere Kolordusu’nun Özel Muhabere Birliği tarafından geliştirilen bu cihaz, pilotlar tarafından işgal altındaki bölgelere paraşütle atıldığı için “Paraset” şeklinde adlandırılmıştı. Bilim insanları, mühendisler ve amatör telsizcilerden oluşan bir ekip, “Paraset”i güvenilir ve sağlam bir cihaz olacak şekilde tasarladı. Bunun ardından Buckinghamshire’da Whaddon Hall Binası’nın bulunduğu arazideki atölyelerde cihazın prototipleri üretildi. Ayrıca telsizin gizlenebilir olması gerekiyordu, çünkü işgal altındaki Avrupa’da böyle bir cihazla yakalanmak sorgulama ve idam demekti.

Worcestershire’daki Askerî Telsiz Müzesi’nde sergilenen bu “Paraset”, ahşap bir kılıf içinde 6v vibratör güç ünitesi, mors anahtarı, kulaklıklar, kablo ve yedek valfler içeren küçük bir çantada taşınan; erken dönemde üretilmiş orijinal bir modeldir. Bu cihaz, 3,0-7,6 MHz bandında sinyalleri alabilir ve biraz daha geniş bir aralıkta sinyalleri gönderebilir. Direniş teşkilatının bir üyesi olan George Ronval, bu “Paraset” cihazını Belçika’da kullandı. Kendisinin Belçika Demiryolları’nda bir ustabaşı olması, bölgenin lojistiği hakkında hayati bilgiler toplayabilmesi açısından ideal bir durumdu. Ronval, Mayıs 1942’de teşkilata katıldı ve Mons’u kapsayan bir bölgenin şefi oldu. Ona, malzeme ve demiryolu tesislerini sabote etmekten sorumlu olan G Grubu’nun emrine adamlarını vermesi emredildi. Ronval, teknolojik becerilerini Nazilere karşı mücadelede de kullandı. Direniş teşkilatında görev alan bir arkadaşı onu şöyle hatırlıyordu: “Ronval, Almanların kullandıkları telekse bir şekilde bağlanarak düşman muhaberesinde geçen tüm bilgilerin otomatik olarak bize ulaşmasını sağlamıştı.”

Ronval, II. Dünya Savaşı’ndan sonra Belçika Ulusal Demiryolu Şirketi bünyesinde istasyon müdürü olarak çalıştı. Aradan geçen onlarca yıldan sonra, “Paraset” cihazı telsiz meraklılarının eline geçti ve onlar da bu cihazı mükemmel durumda muhafaza ettiler. Telsizi satın alan Askerî Telsiz Müzesi’nin sahibi Ben Nock, cihazı yeniden tamamen çalışır hale getirdi. Nock, Ronval’ın 80 yıl önce yaptığı gibi, “Paraset” telsizini kullanarak diğer cihazlarla irtibat kurabildi.

Askerî Telsiz Müzesi

Bu müze, bir askerî telsiz koleksiyoncusu olan Ben Nock’un Kidderminster’daki evinde faaliyet göstermektedir. Müze, Birleşik Krallık’ta bulunan en büyük savaş dönemi Japon telsiz ekipmanı koleksiyonu da dahil olmak üzere, dünyanın dört bir yanından askerî muhabere ekipmanlarını bünyesinde barındırmaktadır. Ziyaret için military1944@aol.com adresine e-posta gönderebilirsiniz.

Image: Getty, Ben Nock, Military Wireless Museum