Mercan resifleri yok olursa ne olur? Tusunami ve kıtlık... İşte 9 küresel senaryo

İnsanlık, tarih boyunca yok etme ve zarar verme konusunda neredeyse sınırsız bir beceri gösterdi. Denizlerin derinliklerine inen dalgıçların zaman zaman karşılaştığı manzara ise bu gerçeği acı şekilde hatırlatıyor: Renklerini kaybetmiş bir mercan ve üzerine kazınmış bir turist ismi… Yaşayan bir canlıya verilmiş geri dönüşü olmayan bir zarar.

Gerçekte Mercan Nedir?

Genellikle kaya ya da bitki sanılsa da mercanlar aslında hareketsiz yaşayan deniz hayvanlarıdır. Sert mercanlar zamanla devasa mercan resiflerini oluşturur; bu resifler, sayısız canlı için bir sığınak ve besin kaynağıdır. Bir mercana zarar vermek, yüzlerce hatta binlerce yıllık büyümeyi yok etmek anlamına gelir. Üstelik artan deniz sıcaklıkları, kirlilik ve diğer tehditler nedeniyle mercanlar zaten büyük bir yok oluşun eşiğinde.

Mercanların Yok Oluşunun Dünyaya Bedeli

1. Okyanus Yaşamının Çeyreği Yuva Bulamazdı

Dünya okyanus tabanının yalnızca %1’ini kaplamalarına rağmen, mercan resifleri deniz yaşamının yaklaşık dörtte birine ev sahipliği yapıyor. 4.000’den fazla balık türü, yüzlerce mercan çeşidi ve bir milyondan fazla canlı bu yapılara bağımlı. Tüm resiflerin kaybolması; deniz kaplumbağası, palyaço balığı, deniz tavşanı ve birçok balık türü için yok oluş demek.

2. Balıkçılık Sektörü Çökerdi

Dünya genelinde milyonlarca insanın geçimi mercan resiflerine bağlı. ABD’deki ticari ve sportif balıkçılığın büyük bölümü resif ekosistemleri sayesinde ayakta kalıyor. Asya’da ise resif balıkçılığı her yıl milyarlarca dolar gelir sağlıyor. Resiflerin yok olması, küresel ölçekte yaklaşık 375 milyar dolarlık ekonomik kayıp anlamına gelir.

3. Deniz Ürünlerinde Ciddi Bir Kıtlık Yaşanırdı

Bir milyar insan protein ihtiyacının önemli bir kısmını resif balıklarından karşılıyor. Mercanlar yok olduğunda bu türler de yok olacağından dünya çapında besin kıtlığı ve açlık ihtimali hızla artar. Deniz ürünleri zaten dünya protein ihtiyacının yaklaşık %20’sini karşılıyor.

4. Karadaki Tarım Baskı Altına Girerdi

Denizden gelen besin azalınca, dünya nüfusunu beslemek için daha fazla tarım alanı gerekecekti. Bu da ormansızlaşma, toprak erozyonu, daha fazla kimyasal atık ve çok daha fazla su tüketimi anlamına gelir. Zaten dünyanın tatlı su kaynaklarının %70’i tarım için kullanılıyor.

5. Kıyı Turizmi Büyük Çöküş Yaşardı

Dünya üzerinde 100’den fazla ülke, turizm gelirlerinin önemli bölümünü mercan resiflerine borçlu. Resiflerin yok olması milyonlarca insanın işini kaybetmesine ve kıyı ekonomilerinin çökmesine yol açardı. Yıllık yaklaşık 36 milyar dolarlık turizm geliri buhar olurdu.

6. Kıyı Şehirleri Savunmasız Kalırdı

Sert mercan yapıları doğal birer dalga kıran görevi görür. Tsunamilerin ve fırtına dalgalarının enerjisini %97’ye kadar azaltabilirler. 200 milyon insan sahil bölgelerinde bu doğal korumalara güvenerek yaşıyor. Resifler yok olduğunda, kıyı erozyonu ve taşkınlar artar; bazı bölgeler haritadan bile silinebilir.

7. Tıpta Büyük Kayıplar Yaşanırdı

Mercan ekosistemleri, pek çok ilacın hammaddesi olan biyolojik bileşiklerle doludur. Kanser tedavilerinden kalp hastalıklarına kadar birçok alanda kullanılan maddeler resif canlılarından elde ediliyor. Uzmanlara göre keşfedilecek tıbbi potansiyelin daha %1’i bile ortaya çıkarılmadı. Resiflerin yok olması, keşfedilmemiş yüzlerce tedavi yönteminin de kaybı anlamına gelir.

8. Dalış Sektörü Yok Olurdu

Her yıl yaklaşık bir milyon kişi tüplü dalış sertifikası alıyor. Bu ilginin ana nedeni mercan resiflerinin sunduğu renkli ve zengin yaşam. Resiflerin yok olması, hem dalış turizmini bitirir hem de bu sektörde çalışan binlerce insanı işsiz bırakır.

9. Denizler Daha ‘Jölemsi’ Hale Gelirdi

Mercan resifleri çökerse, geriye kalan boşlukları algler ve mikroorganizmalar doldurur. Bu aşırı üretim, denizanası patlamasına yol açar. Sonuç: Daha bulanık, daha yapışkan ve daha ekolojik açıdan dengesiz bir okyanus.