Pentagon, “Cehennem Gemisi”nin sırrını çözmek için dalıyor

İkinci Dünya Savaşı’nın üzerinden seksen yıldan fazla zaman geçti. Ancak savaşın en karanlık sembollerinden biri olan “cehennem gemileri” hâlâ tarihçiler ve araştırmacılar için önemli bir araştırma alanı olmaya devam ediyor. ABD Savunma Bakanlığı, Filipinler açıklarında batan Japon gemisi Oryoku Maru üzerinde kapsamlı bir su altı araştırması yürütüyor.

Operasyonun amacı, gemi enkazında hayatını kaybeden Amerikan savaş esirlerinin kalıntılarına ulaşmak ve kimliklerini belirlemek.

Savaşın yolcu gemisini esir taşıyıcısına dönüştürmesi

Oryoku Maru aslında sivil bir yolcu gemisi olarak inşa edildi. Ancak savaşın ilerleyen yıllarında Japon ordusu gemiye el koydu ve onu savaş esirlerini taşımak için kullandı.

1944 yılının Aralık ayında gemi, içinde yüzlerce Amerikalı savaş esiriyle Filipinler’den Japonya’ya doğru hareket ediyordu. Bu sırada Amerikan savaş uçakları gemiyi hedef aldı. Pilotlar, geminin içinde kendi askerlerinin bulunduğunu bilmiyordu.

Bombalanan gemide yaşanan felaket

Saldırı sırasında gemi defalarca bombalandı. Toplam 17 hava saldırısının ardından ağır hasar alan gemi sonunda battı.

Tahminlere göre yaklaşık 250 Amerikalı esir gemiyle birlikte denizin dibine gömüldü. Oryoku Maru’nun enkazı bugün Filipinler’deki Subic Bay açıklarında, Manila’nın yaklaşık 55 kilometre kuzeybatısında bulunuyor.

Bölgede çalışan uzman dalgıçlar, gemide hayatını kaybeden askerlerin kalıntılarını tespit etmek için kapsamlı bir arama yürütüyor.

Enkaz alanındaki zorlu koşullar

Geminin enkazı kıyıya yalnızca yaklaşık 500 metre uzaklıkta ve 27 metre derinlikte bulunuyor. Bu durum ilk bakışta arama çalışmalarını kolaylaştırıyor gibi görünse de, bölgedeki koşullar oldukça zorlu.

Yıllar önce ticari gemilerin geçişini engellememesi için enkazın bir bölümü patlayıcılarla parçalandı. Bu nedenle bugün denizin dibinde düzensiz metal parçalarından oluşan büyük bir enkaz alanı yer alıyor.

Ayrıca yakınlardaki nehir ağzından gelen çamur ve tortu, su altındaki görüş mesafesini büyük ölçüde azaltıyor. Uzmanlar bu nedenle arama çalışmalarının teknik açıdan son derece karmaşık olduğunu belirtiyor. Operasyonun tamamlanması aylar, hatta yıllar sürebilir.

Ambarlardaki hayatta kalma mücadelesi

Savaşın tanıkları tarafından aktarılan anlatımlar, geminin ambarlarında yaşanan koşulların son derece ağır olduğunu gösteriyor. Kapalı alanlarda sıkışık halde tutulan esirler, uzun süre açlık ve susuzlukla mücadele etti.

Tarih kayıtlarına göre gemide toplam 1500’den fazla savaş esiri bulunuyordu. Bombardımanın ardından yaklaşık 1290 kişi hayatta kalmayı başardı. Ancak yüzlerce esir Subic Körfezi’nin derin sularında hayatını kaybetti.

Kimlik tespiti için yürütülen çalışmalar

ABD hükümeti bu araştırmayı ulusal bir öncelik olarak değerlendiriyor. Denizden çıkarılan kalıntılar, DNA analizi ve adli inceleme için Honolulu’daki laboratuvarlara gönderilecek.

Burada görev yapan adli antropologlar, kalıntıların kimliğini belirlemeye çalışacak ve mümkün olan durumlarda ailelere resmi bilgi verilecek.

2004 yılında çıkarılan bir yasa, savaşta batmış askeri araçların korunmasını zorunlu kılıyor. Bu nedenle enkaza yalnızca resmi ekiplerin müdahale etmesine izin veriliyor.

Pentagon’un yürüttüğü bu uzun soluklu operasyon, savaşın üzerinden onlarca yıl geçse bile kayıp askerleri bulma çabasının sürdüğünü gösteriyor.