13 dk okunma süresi

Şehrin en güzel kütüphanelerindeyiz

İçeriği Paylaş

Koruyup kollayıp, bir de cömertçe önümüze serdikleri devasa bilgi hazinelerine saygımız sonsuz. Bu açıdan bakınca tüm kütüphaneler çok özel. Ancak bazıları var ki şehrin kimliğine kimlik katıyor. Kimi yeşilliklerin içinde, kimi Boğaz’ın dibinde kimiyse yıllara meydan okuyan tarihiyle kentin kalbinde. Madem Albert Einstein “Kesinlikle bilmeniz gereken tek şey kütüphanenin nerede olduğudur” demiş, başlıyoruz o zaman İstanbul’u karışlamaya.

BEGÜM NALBANTLI

İPA İstanbul Kitaplığı (İstanbul Kent Araştırmaları Kitaplığı)

İstanbul Planlama Ajansı’nın yemyeşil yerleşkesine gidiyoruz. Burada ağırlıklı olarak kent araştırmaları, mimarlık, şehir planlama gibi alanlarda 20 binden fazla basılı kitabı bulmak mümkün. Zira Florya Atatürk Ormanı’nın içindeki kitaplık, İstanbul başta olmak üzere Türkiye ve dünya kentleri hakkında eksiksiz bir koleksiyon oluşturmayı amaçlıyor. Araştırma kütüphanesine dönüştürülen Atatürk Kitaplığı ile entegre çalışarak, oradaki İstanbul araştırmalarını konu alan 40 binden fazla basılı yayını ve kapsamlı bir dijital veri tabanını da kullanıcılara sunmayı planlıyor. İki katlı kütüphanenin alt katı genel kullanıcılara açık ve gitmeden online rezervasyon gerekli. Üst katsa İstanbul ve kent araştırmaları üzerine çalışma yapan araştırmacılara ayrılmış. Ödünç kitap verilmiyor. Bilgi almak için kutuphane@ipa.istanbul üzerinden iletişime geçebilirsiniz. Pazar hariç diğer günler 09:00-21: 00 arasında açık. Basınköy Mahallesi, Valilik Yolu Caddesi, No: 2 Florya-Bakırköy 0212 249 95 65

Rami Kütüphanesi

Henüz gitme şansınız olmadıysa bile ne kadar etkileyici olduğuna dair söylentiler mutlaka kulağınıza çalınmıştır. Zira Rami Kışlası’nın geçmişi 18. yüzyıla kadar uzanıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2014 yılında başlattığı restorasyon, renovasyon ve yeniden inşa projesiyle aslına uygun şekilde yenilenen bina, 2023’de tamamlanan çalışmalar neticesinde Rami Kütüphanesi olarak yeniden hayat buldu. Kışlanın ortasındaki avluysa ferah bir yeşil alana dönüştürüldü. 220 dönümlük alanda 36 bin m2’lik kapalı ve 51 bin m2’lik avlusuyla, İstanbul’un en büyük komplekslerinden biri. İçinde; 20 bini aşkın kitapla, Atatürk İhtisas Kütüphanesi koleksiyonunun yanı sıra Dewey Onlu Sınıflama Sistemi’ne göre düzenlenmiş, sosyal bilimler, coğrafya, felsefe, bilim ve teknoloji gibi çeşitli başlıklarda, 10 ayrı İhtisas Kütüphanesi yer alıyor. Bünyesindeki Yazma Eserler Kütüphanesi ise hem araştırmacıları hem de okurları farklı kategorilerdeki el yazması eserlerle buluşturuyor. 4200 kişilik oturma kapasitesi, tüm basılı ve dijital materyalleriyle her yaştan kitapsevere hitap ediyor. Türkiye’nin ilk Biosphere Sürdürülebilir Müze Sertifikası’na da sahip. Üyelik oluşturduktan sonra 15 gün süreyle üç kitap ödünç alabiliyorsunuz. F2 salonu 7/24, B bloktaki salonlar 09:00-20:00 arasında açık. Yeni Rami Mahallesi, Rami Kışla Caddesi, No: 98/1 Eyüpsultan 0212 934 38 55

Moda İskele Kütüphanesi

Denizle burun buruna bir başka özel mekândayız. İstanbul’un en eski iskelelerinden biri. 1916-1917 yıllarında Mimar Vedat Tek’in neoklasik üslupta tasarladığı Moda İskelesi pek çok şehirli için özel bir yere sahip. Günümüze kadar restoran, iskele, gazino gibi farklı işlevlerde kullanıldı. İBB Kültür Varlıkları Daire Başkanlığı’nın restorasyonunun ardından 2022 yılında yeniden açıldı. Halihazırda kütüphanesi, açık hava çalışma alanları ve terasıyla, şehirlinin en cazip uğrak noktalarından kendisi. 100 kişi kapasiteli kütüphanede, sanattan teknolojiye, bilimden kişisel gelişime, kültürel miraslara kadar 6 bin 500 kitap mevcut. Üye olduktan sonra bir aylık süreyle, üç kitap ödünç alabiliyorsunuz. Her gün 09:00-22:00 arasında açık. Caferağa Moda Caddesi, No: 175 Kadıköy/Moda 0212 249 95 65

Sarıyer Büyükdere Atatürk Fidanlığı Ahmet Bedevi Kütüphanesi

Kütüphanesine değinmeden önce mekânın geçmişini hatırlamakta fayda var. Fidanlık Atatürk’ün isteğiyle 1928 yılında kuruluyor ve 1997’ye kadar faaliyetlerini sürdürüyor. Ancak 2013 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne devredilen Büyükdere Fidanlığı ve Bahçıvanlık Okulu, 1997’den bu yana kullanılmıyordu. Ne yazık ki büyük tahribata da uğramıştı. 2022 yılında bahçıvanlık okulu işlevinin yanı sıra farklı fonksiyonlar da eklenerek ve tarihi değeri korunarak projelendirildi. 180 bin metrekarelik alanda kafeterya, restoran, tohum merkezi, etkinlik alanı, basketbol sahası ve kütüphane yer alıyor. Şehrin önemli yeşil alanlarından birinde, 525 metrekarelik alandaki 156 kişilik kütüphanede, farklı disiplinlerden güncel yayınevlerine ait yaklaşık 17.500 eser bulunuyor. Alanın özgün kimliğini yansıtan etkinliklere de ev sahipliği yapıyor. Üyelik oluşturduktan sonra 30 gün süreyle, üç ödünç kitap alma hakkınız var. Her gün 09:00-21:00 arasında açık. PTT Evleri, Hacıosman Bayırı Caddesi, Sarıyer 0212 312 68 03

Beşiktaş İskele Kütüphanesi

Karşınızda İBB’nin “Yaşayan İstanbul” vizyonunu yansıtan bir diğer girişim. Vapur seslerinin arasında kitap okumak isterseniz, buyurunuz doğru yerdesiniz. Tıpkı Kadıköy İskele gibi burası da “kitap-kafe” olarak geçtiğimiz yıl nisan ayında kapılarını açmıştı. Kütüphanenin farklı disiplinlerden oluşan 5 bin eserlik koleksiyonunda, çeşitli yayınevlerinin güncel seçkileri yer alıyor. Mekân; söyleşileri, etkinlikleri, yazar-okur buluşmalarıyla da kitapseverleri mutlu ediyor. Üye olduktan sonra bir aylık süreyle, üç kitap ödünç alabiliyorsunuz. Her gün 09:00-22:00 arasında açık. Sinanpaşa, İskele Caddesi, No: 16, Beşiktaş 0212 312 67 72

Bulgur Palas Kütüphanesi

Hep dilimizdedir ya hani İstanbul Yedi Tepe diye… İşte Bulgur Palas, Fatih’te, şehrin yedi tepesinden biri olan Kocamustafapaşa Tepesi üzerinde. Bolulu Habib Bey Konağı, bizim bildiğimiz adıyla Bulgur Palas, 20. yüzyıl İstanbul sivil mimarisini yansıtan önemli örneklerden biri. Kendisi 100 yılı aşkın tarihine rağmen atıl halde, uzun süredir kent sakinlerinin erişimine kapalıydı. Özel mülk olan yapı, İBB tarafından satın alındıktan sonra şahane bir restorasyonun ardından, 2024 yılının şubat ayında şehir hayatına muhteşem bir dönüş yaptı. Beş katlı görkemli bina, sergi ve çok amaçlı etkinlik alanları, sosyal mekânları, öğrenci kulüplerinin kullanımına tahsis edilen alanları, restoranı, seyir terasının yanı sıra 150 kişilik kütüphaneye de sahip. Raflardaki 25 bin eserlik dermesiyle, buranın havasını solumak isteyen kitap tutkunlarını kucaklıyor. Üye olduktan sonra bir aylık süreyle, üç kitap ödünç alabiliyorsunuz. Pazartesi hariç diğer günler 10:00-21:00 arasında açık. Aksaray Kargı Çıkmazı No: 5 Fatih 0212 455 38 80

Naile Akıncı Kütüphanesi

Bugün şehrin en ilgi çekici kültür-sanat mekânlarından biri olan Feshane-i Amire, 1827 yılında Kadırga Cündi Meydanı’nda fes üretimi yapan bir imalathaneydi. Halihazırda 8 bin metrekarelik alandaki Art İstanbul Feshane, çağdaş sanatın öne çıktığı sergi salonları, zengin içerikli kütüphanesi, sosyal mekânları, atölyeleriyle sanat ve kitap tutkunlarına rahat bir nefes aldırıyor. Kütüphane, adını Cumhuriyet tarihinin ilk ressamlarından Naile Akıncı’dan alıyor. Akıncı, İstanbul tutkusunu sanatına yansıtan çok değerli bir sanatçı. İsmini taşıyan 13 bin kitaplık kütüphanede, çeşitli etkinlikler ve söyleşiler de düzenleniyor. Üye olduktan sonra bir aylık süreyle, üç kitap ödünç alabiliyorsunuz. Pazartesi hariç diğer günler 10:00-20:00 arasında açık. Eyüp Merkez, Eski Feshane Caddesi, Eyüpsultan 0212 249 95 65

Çubuklu Silorlar Kütüphanesi

Paşabahçe ile Kanlıca arasındaki Çubuklu Silolar, şehrin endüstri mirasının önemli yapılarından. Siloların bulunduğu bölge, 19. yüzyıl sonlarında şehrin artan enerji ihtiyacını karşılamak için sanayi yapılarına açılmış. 1930’lardan itibarense özel petrol firmaları burayı depolama alanı olarak kullanmış. Bu amaçla bölgeye farklı dönemlerde farklı büyüklüklerde silolar yerleştirilmiş. Şimdiyse, İBB Miras’ın sihirli ellerinin değmesiyle, dünyada nadir görülen, muhteşem bir dönüşüme uğradılar. Evrensel koruma ilkeleri doğrultusunda hayata geçirilen restorasyonla, 2024’te şehrin takdire değer bir parçası oldular. Edebiyat, sanat, tarih gibi alanlardan 12 bin 500 eserlik dermeye sahip kütüphanesi, aynı anda 110 kişiye hizmet veriyor. Ayrıca Dijital Sanatlar Müzesi, Doğa ve Bilim Müzesi, atölye, sahne, etkinlik alanı, restoran, kafe, Çocuk ve Sanat Merkeziyle, İstanbullara Boğaz’a karşı harika bir deneyim yaşatıyor. Üye olduktan sonra bir aylık süreyle, üç kitap ödünç alabiliyorsunuz. Her gün 10:00-22:00 arasında açık. Çubuklu Mahallesi, Şehit Ersin Güner Caddesi, Çubuklu İstinye Arabalı Vapur İskelesi Yanı, Beykoz 0212 449 97 00

Kadıköy İskele Kütüphanesi

İstanbul’un en ikonik noktalarından biri daha. Yolculukların, buluşmaların tarihi adresi. İBB’nin, yeni nesil kütüphaneleri şehrin aktif yaşam merkezlerine dönüştürme vizyonuyla attığı önemli adımlarından da dersek, abartmış olmayız. Ara sıra tavanlarındaki süslemeleri izleyerek, önünüzdeki kitaba ihanet etme riskiniz var, bilesiniz. 2023 yılının nisan ayında hayatımıza giren kütüphane 170 kişilik kapasitesiyle gün içinde yolu Kadıköy’den geçen herkesi ağırlamaktan memnun. Bu tarihi bina, edebiyattan sanata, tarihten kent araştırmalarına, felsefeden mimarlığa, tasarım kitaplarına kadar 8 bin eserin ev sahibi. Zaman zaman çeşitli etkinlikler de düzenleniyor. Üye olduktan sonra bir aylık süreyle, üç kitap ödünç alabiliyorsunuz. Her gün 09:00-22:00 arasında açık. Caferağa Mahallesi, Kadıköy - 0216 333 52 87

Çelik Gülersoy Vakfı İstanbul

Türkiye Turing Otomobil Kurumu Başkanlığı da yapmış olan Çelik Gülersoy’un şehrimize sunduğu muhteşem bir armağan. Ayasofya’nın arkasında, Soğuk Çeşme Sokağı’ndaki İstanbul Kitaplığı, kentle ilişkili eserleri ve görsel malzemeyi toplamak amacıyla Gülersoy’un kurduğu bir vakıf kütüphanesi. 30 yılı aşkın süredir aynı yerde, öğrencisinden uzmanına, İstanbul ile ilgili araştırma yapan herkesi ağırlıyor. Kitaplık 14 bin cildi aşkın bir koleksiyona ve görsel malzeme bakımından, Türkiye’nin en zengin arşivlerden birine sahip. Gravürler, şehrin ilk fotoğrafları, renkli ve renksiz kartpostallar, 1870’lerden sonraki fotoğraf malzemelerinden oluşan koleksiyon, semtlere göre tasniflenmiş. Kitaplığın diğer bölümlerinin yer aldığı üst kat, konferans ve konser mekânı olarak da değerlendiriliyor. Okurlar, zemin kattaki Okuyucu Salonu’nu kullanıyor. Tarihi ahşap evdeki bu kitaplığı, mutlaka ziyaret edin. İçeride gezinirken geçmişi soluyacak ve Çelik Gülersoy’a çokça teşekkür edeceksiniz. Ödünç kitap verilmiyor. Salı-perşembe günleri 09:00-12:00 / 13:00-16:30 arasında açık. Soğuk Çeşme Sokak, No: 24, Sultanahmet-Fatih 0212 512 57 30

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü

İstanbul ile ilgili herhangi bir araştırma yapmak istediğinizde kapısını çalabileceğiniz en güvenilir adreslerin başında geliyor. Her türlü basılı ve elektronik bilimsel kaynak elinizin altında. Kullanıcı dostu bir kütüphane olmaya devam etmek için de koleksiyonunu olabildiğince zenginleştirmeye odaklanıyor. Bünyesindeki, Atatürk ve Cumhuriyet Araştırmaları Bölümü, Osmanlı Araştırmaları Bölümü, Bizans Araştırmaları Bölümü’nün yanı sıra zengin bir arşive de sahip. Yaklaşık 18 bin fotoğraftan oluşan “Atatürk ve Cumhuriyet Fotoğrafları Koleksiyonu”, “Eski İstanbul Fotoğrafları Koleksiyonu”, çeşitli gravür ve haritalar, Cüneyd Orhon imzalı 1083 adet müzik noktası, İstanbul’un tarihi ve mimarisine ilişkin yaklaşık 10 bin gazete kupürü burada bulabileceklerinizden yalnızca bazıları. Halka açık olan kütüphane ödünç kitap vermiyor. Hafta sonu hariç diğer günler 10:00-17:30 arasında açık. Meşrutiyet Caddesi, No: 47 Tepebaşı-Beyoğlu 0212 334 09 00

Atatürk Kitaplığı

Türkiye’nin kültürel sermayesine büyük katkı sağlayan, çok değerli bir kaynak burası. Zira bünyesinde 500 binden fazla eser var. Osmanlıca matbu kitaplar, süreli yayınlar, el yazmaları, yabancı dillerde nadir eserler, haritalar, kartpostallar, salnameler, takvimler ve şahıs arşivleri gibi eserleriyle çok özel bir koleksiyona sahip. Bu nedenle yerli ve yabancı pek çok araştırmacı için paha biçilmez bir başvuru noktası. Osman Nuri Ergin’in gayretiyle, 1924 yılında Şehremaneti (İstanbul Belediyesi) dairesinde kurulan kütüphane, İBB Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü’ne bağlı merkez kütüphane olarak çalışıyor. Müdürlüğe bağlı tüm kütüphaneler, Atatürk Kitaplığı’nın bir şubesi olarak hizmet veriyor. 1981’den beri de hâlâ içinde bulunduğu binada, Atatürk Kitaplığı adı altında kitapseverlerle buluşuyor. Raflarındaki koleksiyonların geliştirilmesi için her yıl nadir eser ve güncel yayın alımları yapılarak, özel arşiv ve güncel yayın kütüphanesi genişletiliyor. Üye olduktan sonra bir aylık süreyle, üç kitap ödünç alabiliyorsunuz. Her gün 09:00-22:00 arasında açık. ataturkkitapligi.ibb.gov.tr adresinden, içinde altı milyonu aşkın verinin bulunduğu sayısal arşivin ve tüm kütüphanelerin kataloglarına ulaşabilirsiniz. Gümüşsuyu, Miralay Şefikbey Sokak, No: 6 Beyoğlu 0212 249 95 65

Taş Mektep Kütüphanesi

Size en yakın iskeleden vapura atlayın. Ya da belki halihazırda Ada sakinisiniz, kim bilir? Her şekilde, tarihi yapıdaki kütüphane gidilecekler listenizin başlarında yer almalı! Taş Mektep, 1870-1880 yıllarında Sultan Abdülaziz döneminde inşa edilmiş ve 1922’den 1967’ye kadar Büyükada İlkokulu olarak kullanılmış. İBB Miras’ın maharetli elleri, o tarihten beri atıl halde kalan yapıya da dokundu ve harika bir kütüphaneye dönüştürüldü. Kütüphanenin yedi bin kitaplık koleksiyonunda, seçkin yayınevlerinin güncel yayınları mevcut. 214 metrekarelik alanda 50 kişiyi ağırlayabiliyor. Ayrıca çeşitli söyleşilere, değerli isimlere ve müzik dinletilerine ev sahipliği yapıyor. Bu büyülü atmosferi mutlaka yaşamanız lazım. Ödünç kitap verilmiyor. Pazartesi hariç diğer günler 09:00-18:00 saatlerinde açık. Kadıyoran Caddesi, Büyükada 0212 249 95 65

Ahmet Hamdi Tanpınar Müze Edebiyat Kütüphanesi

Gülhane Parkı’ndaki Alay Köşkü, Fatih Sultan Mehmed’in Topkapı Sarayı’nı şehirden ayırmak için yaptırdığı Sur-ı Sultani duvarının burcu üzerinde yer alıyor. Bina, 19. yüzyılın başlarında Batı Avrupa mimarisi tarzında yaptırılmış. Topkapı Sarayı’nın, pencereleri İstanbul sokaklarına bakan tek yapısı. Bir dönem padişahların geçit yapan alayları izlemeleri için kullanılan köşk, Cumhuriyet’in ilk yıllarında Güzel Sanatlar Birliği’ne tahsis edilmiş. 1938’de ise Topkapı Sarayı’na bağlanmış. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın onararak Ahmet Hamdi Tanpınar’ın adıyla hayatımıza kazandırdığı kütüphanede; kent kitapları, kuram ve estetik, ödüllü Türkçe ve Nobel sahibi kitaplar, tıpkı basımlardan seçkiler gibi eserlerin dahil olduğu bini aşkın yazar ve 9 bin kitap yer alıyor. Edebiyat alanında 69 adet süreli yayın geliyor ve okuyucular bu kitap ve dergilerden kütüphane içinde faydalanabiliyor. Ayrıca, 33 ayrı yazarın 100’ü aşkın eşyası ve belgesi de mevcut. Ödünç kitap verilmiyor. Pazar hariç diğer günler 10:00-20:00 arasında açık. Alemdar Mahallesi, Gülhane Parkı içi, Alay Köşkü, Fatih 0212 520 20 81

Beykoz Yalı Kütüphanesi

Denize sıfır bir kütüphane burası. Boğaz’ın kıyısında çalışırken ya da bir şeyler okurken ara sıra dikkatinizin dağılması mümkün. Beykoz Belediyesi’nin, Beykoz merkez sahilinde kurduğu modern alanlara sahip kütüphanede, aynı anda 120 kişi çalışabiliyor. Raflarda yaklaşık 11 bin kitaplık zengin içerikli bir koleksiyon, Beykoz Kitaplığı yayınları ve İstanbul Kitaplığı Köşesi bulunuyor. Yalı Kütüphanesi’nde kitap okumak ya da ders çalışmak istiyorsanız istediğiniz saat için randevu almanız gerekiyor. Danışma noktasında üye kaydı yaptırdıktan sonra, online randevu almanız mümkün. Ayrıca dilerseniz, seçtiğiniz kitapları 15 gün süreyle ödünç de alabilirsiniz. Ziyaretçiler için çay ve çorba ikramı da olacak. Her gün saat 08:00-00:00 arasında açık. Merkez, Kelle İbrahim Caddesi, No: 30 Beykoz Tel: 444 6 661

Cendere Sanat Kitaplığı

390 yaşındaki bir çınar ağacının gölgesinde soluklanmak, sevdiğiniz kitabın sayfalarında kaybolmak isterseniz doğru yerdesiniz. Cendere Pompa İstasyonu, şehrin günümüze ulaşan az sayıdaki endüstriyel miras yapılarından. Taksim su tesisleri, artan ihtiyacını karşılayamayınca, II. Abdülhamit 1902’de burayı yaptırıyor. İnşa edildiği dönemde, Beşiktaş Yıldız Sarayı’na kadar uzanan yol üzerindeki tüm semtlere, Hamidiye sularının dağıtımını sağlıyor. Bugünse, İBB Miras’ın restorasyonuyla, şehrin sıradışı sergi, çalışma, etkinlik alanlarından biri. Kütüphanesinde sanat ve su kültürü üzerine yoğunlaşan kitaplar mevcut. Pazartesi hariç diğer günler 09:00-18:00 saatlerinde açık. Ödünç kitap verilmiyor. Huzur Mahallesi, Cendere Caddesi, No: 128, Sarıyer 0212 449 43 76

Beyazıt Devlet Kütüphanesi

Söz konusu İstanbul’un kütüphaneleriyse elbette burası şehrin en ikonik adresi. Zira Türkiye’nin devlet eliyle kurulan ilk kütüphanesi. Hikâyesi 1884’te Beyazıt Külliyesi’nin İmaret kısmında başlıyor. Amacı şehrin çeşitli yerlerinde bulunan vakıf kütüphanelerindeki koleksiyonları bir araya getirmek. Merkezi olması sebebiyle Beyazıt İmareti seçiliyor. Sultan II. Beyazıt’ın 1501-1506 yıllarında yaptırdığı, 17 kubbeli İmaretin altı kubbeli bölümü, zamanın padişahı II. Abdülhamit’in direktifleriyle restore ettiriliyor. Etraftan toplanan, satın alınan ve bağış yoluyla gelen kitaplarla raflar kısa sürede doluyor. Özellikle de 1934’ten itibaren, Derleme Kanunu gereği, Türkiye’de basılan her türlü yayından bir adedi buraya da verilince yer sıkıntısı başlıyor. Bu nedenle, 1948-1953 yıllarında İmaretin diğer bölümleri de kütüphaneye dahil ediliyor. Sonrasında aynı sebeple, bitişikteki Eski Dişçilik Okulu binası da tahsis ediliyor. Bünyesindeki ilk cilt atölyesi ve matbaa gibi kütüphanecilik alanındaki pek çok ilk de burada uygulanıyor. Kütüphanedeki 900 bine yakın kayıtlı kitap, kartpostal, harita, sinema afişi gibi materyallerin tümü Rami Kütüphanesi’ne taşındı. Halihazırda burada yalnızca 30 bin çeşidin üzerinde dergi ve eski gazeteler bulunuyor. Pazar hariç diğer günler 09:00-16:30 arasında açık. Turan Emeksiz Sokak, No: 6, Beyazıt 0212 522 31 67