Skolyoz ve kifozu olan çocuklarda spor yasak değil, aksine bir gereklilik

Toplumda omurga sorunları yaşayan çocukların fiziksel aktivitelerden uzak durması gerektiğine dair yaygın bir inanış olsa da, güncel bilimsel veriler bu düşüncenin tam aksini ortaya koyuyor. Omurga sağlığını desteklemek için kişiye özel seçilen spor aktiviteleri, sanılanın aksine eğriliğin ilerleme hızını yavaşlatabiliyor ve çocukların genel yaşam kalitesini artırabiliyor. Ailelerin sıkça başvurduğu “hareket kısıtlaması” yaklaşımının aksine, düzenli ve bilinçli yapılan spor; kas asimetrilerini azaltan ve postüral kontrolü güçlendiren etkili mekanizmalardan biri olarak kabul ediliyor.

Ailelerin en sık sorduğu soru: Spor yapmak eğriliği artırır mı?

Çocuğunun omurgasında eğrilik olduğunu öğrenen birçok aile, sporun durumu kötüleştireceğinden endişe ediyor. Ancak son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar, skolyoz ve kifozu olan çocuklarda hareketsiz kalmanın, spor yapmaktan çok daha büyük bir risk oluşturduğunu ortaya koyuyor. Uzmanların ortak görüşü; doğru seçilmiş sporların omurga eğriliklerinin gelişimini yavaşlatabildiği, postüral kontrolü güçlendirdiği ve çocuğun genel yaşam kalitesini olumlu yönde etkilediği yönünde.

Omurga eğriliği olan çocuklarda sporun etkileri

Bilimsel araştırmalar, düzenli spor yapan skolyozlu ve kifozlu çocuklarda omurga çevresindeki kasların güçlendiğini, duruş kontrolünün arttığını ve eğriliğin ilerleme hızının yavaşlayabildiğini gösteriyor. Ayrıca sporun; çocukların özgüvenini artırdığı, sosyal uyumlarını güçlendirdiği ve psikolojik iyilik haline olumlu katkı sağladığı da vurgulanıyor. Bu nedenle spor, bu çocuklar için kaçınılması gereken bir unsur değil; doğru şekilde uygulandığında tedavi sürecini destekleyen önemli bir araç olarak değerlendiriliyor.

Spor biyomekanik açıdan neden fayda sağlar?

Skolyoz ve kifozda temel problemlerden biri, omurga çevresindeki kas dengesizlikleri ve postür bozukluklarıdır. Spor aktiviteleri, bu iki temel mekanizmayı doğrudan hedef alır. Düzenli spor; derin sırt ve karın kaslarını güçlendirir, denge ve vücut farkındalığını artırır, kaslar arasındaki asimetrilerin azalmasına yardımcı olur. Aynı zamanda akciğer kapasitesini ve genel dayanıklılığı artırarak çocuğun omurga kontrolünü destekler. Bu nedenle spor, yalnızca güvenli olmakla kalmaz; tedavi sürecinin aktif bir parçası haline gelir.

Her spor her çocuk için uygun mu?

Her spor branşı, skolyoz ve kifozu olan her çocuk için eşit derecede uygun değildir. Omurgaya aşırı yük bindiren, tekrarlayıcı ve yüksek darbeli aktiviteler bazı vakalarda sınırlandırılmalıdır. Aşırı ağırlıkla bel ve sırt eksenine yük bindiren çalışmalar dikkatle planlanmalı, ağrı oluşturan hareketler zorlanmamalıdır. Simetrik olmayan ve tek taraflı yük bindiren sporlar ise mutlaka bireysel değerlendirme gerektirir. Her çocuğun eğrilik tipi ve derecesi farklı olduğu için spor seçimi mutlaka bir sağlık profesyonelinin yönlendirmesiyle yapılmalıdır.

Uzmanların en sık önerdiği sporlar

Uzmanlar tarafından en sık önerilen sporlar arasında yüzme (özellikle sırtüstü), pilates ve klinik pilates, çocuklara uygun yoga programları, yürüyüş ve bisiklet yer alıyor. Bu aktiviteler, omurgaya aşırı yük bindirmeden kas gücünü artırmayı, postürü desteklemeyi ve dayanıklılığı geliştirmeyi amaçlıyor. Oyun formatında yapılan fiziksel aktiviteler ise özellikle 6–12 yaş grubundaki çocuklarda motor gelişim ve kas koordinasyonu açısından önemli katkılar sağlıyor.

Dikkat edilmesi gereken spor branşları

Artistik jimnastik, yoğun bale programları, ağır ağırlık içeren çalışmalar ve bazı tek taraflı yük bindiren sporlar tamamen yasak değildir. Ancak bu branşlar, kişiye özel değerlendirme ve yakın takip gerektirir.

Ebeveynlere öneriler

Çocuğun hareket etmesinden korkulmamalı, ağrı oluşturan hareketler zorlanmamalıdır. Spor tamamen bırakılmamalı, doğru spor seçimi yapılmalıdır. Haftada en az üç gün, 45–60 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite hedeflenmelidir. Sporun yanında hekim ve fizyoterapist tarafından önerilen egzersizler ihmal edilmemelidir.

Omurga eğrilikleri hareketle uyumludur

Skolyozu veya kifozu olan çocuklar için spor bir risk değil; doğru planlandığında önemli bir fırsattır. Doğru sporlar, omurganın daha güçlü, daha kontrollü ve daha sağlıklı gelişmesine katkı sağlar. Bilimsel veriler açıkça göstermektedir ki mesele hareket etmek değil, doğru şekilde hareket etmektir. Çünkü hareket, doğru yönlendirildiğinde iyileştirici bir etkiye sahiptir.