Amaçlar hedefe ulaştırır

Miboso Wellbeing

Hedefler; insanların ulaşmaya, sürdürmeye veya kaçınmaya çalıştığı durumların tamamını ifade eder. Arzu edilen hayatı yaşamak size özeldir ve benliğinizle uyumlu hedef önerileri almanız, hedeflerinizi belirlemeniz oldukça önemlidir. Kendinize güvenerek ve doğru yöntemleri uygulayarak başarınız için gerekenleri yerine getirebilirsiniz.

Hedef ve amaç sıklıkla birbiri yerine kullanılsa da aslında farklı kavramlardır. Hedef; spesifik, somut ve ölçülebilir, kısa ya da uzun vadede ulaşılmak istenen noktayı gösterir. Amaç ise anlamlı hedeflerin kümülatif etkisi olarak tanımlanabilir.

Peki amaç ile hedef arasındaki fark nedir? Amaç, hedefe göre daha az somut, anlama dayalı ve yol gösterici bir ilkedir. Bir nevi, dünyaya bırakmak istediğimiz iz olarak da tasvir edilebilir. Hayat amaçlarımız, hedeflerimizin yörüngesini belirler ve anlamlı hedefler oluşturmamızı sağlar. Hedeflerimiz de anlamlı bulduklarımızı hayata geçirmemize katkı sunar. Örneğin, amacınız farkındalıklı bir yaşam sürmekse mindfulness meditasyonları yapmak hedefiniz olabilir. Eğer amacınız insanlara yardım etmekse, hedefiniz bir sosyal girişim faaliyetinde bulunmaktır belki de...

Ayrıntılı düşünmek önemli

Hedef belirlemek; duygularınızın ve eylemlerinizin yoğunluğunu artırır, hayatınızı daha anlamlı kılar. Hayatınızı iyileştirmek için “Hedeflerimi nasıl belirlemeliyim?” diye düşünüyorsanız, Dr. Edwin Locke ve Dr. Gary Latham’ın hedef belirleme teorisinden yararlanarak etkili bir şekilde hedef koyabilirsiniz.

Teoriye göre, hedef belirleme aşamasında dikkat etmeniz gereken bazı ilkeler vardır. Bunlar:

• Netlik: Hedeflerinizi net ve iyi şekilde tanımlayın.
• Zorluk: Sizin için zorlayıcı ancak ulaşılabilir seviyede bir hedef belirleyin.
• Bağlılık: Hedeflerinize ulaşmak için uğraşacağınıza dair kendinize taahhütte bulunun.
• Geri bildirim: Hedeflerinizdeki ilerleyişi kontrol etmek için sık sık değerlendirme yapın.
• Karmaşıklık: Zorlu hedeflerinize kısa yoldan ve basit bir şekilde ulaşamayabilirsiniz. Bu durum oldukça doğal. Karmaşık hedefler üzerinde çalışırken kendinize zaman ve alan tanıyın.

Hayatınızın sağlık, kariyer, kişisel gelişim veya eğitim gibi farklı alanlarında hedef belirlerken bu ilkeleri kullanabilirsiniz. Hedeflerinizi belirlemeden önce bu konu hakkında detaylı bir şekilde düşünmeniz; sizi heyecanlandıran, hayatınızda olmasına ihtiyaç duyduğunuz hedeflerin neler olabileceğini fark etmeniz konusunda önem taşır. Hedeflerinize karar verirken, “Neden bu hedef?” sorusunu da kendinize yöneltmeniz, kendiniz için doğru yolda olup olmadığınızı anlamanıza yardımcı olur.

Stratejik hedef belirlemek için üzerine düşündüğünüz her bir hedefin spesifik, anlamlı, ulaşılabilir, gerçekçi ve izlenebilir olup olmadığını sorgulamanız önemlidir. “Gerçekleştirmek istediğin hayalin nedir?” sorusuna vereceğiniz cevabın stratejik bir hedefi sağlaması, hedefe ulaşmanızda size rehberlik eder.

Kısa vadeli hedefler

Hedeflerinizi gerçekleşme zamanına göre parçalara ayırmak, onları daha ulaşılabilir kılar. Kısa vadeli hedefler; günlük, haftalık veya iki-üç aylık olabilir. Bu hedefler herhangi bir hedeften bağımsız olabileceği gibi, daha uzun vadeli hedeflerin parçası da olabilir. Kısa vadeli hedefe; iki ay içinde bir kilo zayıflamak veya herhangi bir dille alakalı bir ay içinde 100 kelime öğrenmek örnek gösterilebilir. Bu, bir kariyer hedefi de olabilir. Örneğin, üç hafta içinde mesleğinizle alakalı bir eğitime katılıp, sertifika almayı hedefleyebilirsiniz.

Orta vadeli hedefler

Orta vadeli hedefler, birkaç aydan beş yıla kadar süren hedefleri tanımlar. Örneğin; orta vadeli hedef belirleme örnekleri arasında bir yıl içinde vegan beslenmeye geçmek, beş yıl içinde kendi işinizi kurmak sayılabilir. Yeni yıl hedefleri de çoğunlukla bir yıllık hedefleri içerdiğinden orta vadeli hedefler olarak sınıflandırılabilir. Mesela, yeni yılda yeni bir kariyer için üniversiteye dönmeyi hedefleyebilirsiniz. Başka bir yıllık hedef örneği olarak da maraton koşmayı planlayabilirsiniz.

Uzun vadeli hedefler

Uzun vadeli hedefler, gerçekleşmesi için 5-10 yıl arasında zamana ihtiyaç duyulan hedefler olarak tanımlanabilir. Uzun vadeli hedeflere, bir dizi kısa ve orta vadeli hedefin basamak taşı olmasıyla ulaşılabilir. Örneğin; uzun vadeli kişisel hedef olarak bir doktora derecesi elde etmek istiyorsanız kısa vadede doktora sınavları ve şartları hakkında bilgi sahibi olmayı, orta vadede sınav ve mülakatları geçmeyi, uzun vadede de mezun olmayı hedefleyebilirsiniz. Verilen kısa, orta ve uzun vadeli hedef örneklerinde olduğu gibi siz de kendinize uygun, kişiselleştirilmiş hedefler oluşturabilirsiniz.

Planlı hareket etmek şart

Hedefinize ulaşmak için size rehberlik edecek plana uymada şu adımları takip edebilirsiniz: Hedefleriniz için harekete geçin: Küçük parçalara ayırdığınız ve davranışsal planlar yaptığınız hedefleriniz için her gün çalışmalısınız. Oluşturduğunuz plana uymak, sizi hedeflerinize yaklaştırabilir. Ancak planlarınızda aksamaların olmasının kaçınılmaz ve telafi edilebilir olduğunu unutmayın.

• Hedeflerinizi görünür kılın: Hedef tablonuzu sık sık görebileceğiniz ve ilerlemenizi kontrol edebileceğiniz bir yere yerleştirerek hedeflerinizi görünür kılabilirsiniz.
• Meditasyon yapın: İnsanlar, zihinlerinin gücü sayesinde görselleştirdiği hedefleri gerçeğe dönüştürebilir. Siz de hedefleriniz için somut adımlar atarken, bir yandan da hedeflerinizi görselleştirerek kendinize çekebilirsiniz. Bunun için meditasyonlarınızda hedeflerinizin gerçekleştiğini bütün detaylarıyla zihninizde canlandırabilirsiniz.
• Aynı hedeflere sahip insanlarla bir araya gelin: Hedeflerinize ulaşmak için sizinle benzer hedefleri bulunan insanlarla bir araya gelebilirsiniz.
• Hedef günlüğü yazın: Hedefleri belirlemek kadar, o hedeflere bağlı kalmak da önemli. Hedeflerinizi değerlendirebilmeniz, gelişimini takip edebilmeniz ve sürecin farkında olabilmeniz için bir günlük tutabilirsiniz. Hedeflerinizi gerçekleştirmek ve yaptığınız planlara sadık kalmak, varmak istediğiniz limana ulaşmanızı sağlar. Unutmayın ki hedefi olmayan gemiye hiçbir rüzgar yardım edemez. Siz de rüzgarı ardınıza alın ve hiç zaman kaybetmeden harekete geçin.

Engelleri fark edin

Bugüne kadar belirlediğiniz bazı hedefleri yerine getirmekte zorlanmış hatta hedeflerinizden vazgeçmiş olabilirsiniz. Hedefe ulaşmak ile ilgili sözleri sık sık duysanız da başarısızlığın normalliğiyle ilgili sözleri aynı sıklıkta duyamayabilirsiniz. Bu da kendinizi kötü hissetmenize neden olabilir. Hemen belirtmeliyiz ki bazı hedeflerinizi yerine getirememiş olmanız oldukça insanidir ve başarısızlıkla sonuçlanan denemeleriniz hep başarısız olacağınızı göstermez. Önemli olan, yeni hedeflerinizde karşılaşacağınız engellerle başa çıkmak.

Kendinize hedefe ulaşma sözü verdiğiniz halde işin içinden çıkamıyorsanız, hedefinizi gözden geçirmelisiniz. Ulaşılabilir bir hedef oluşturduğunuzdan emin olduğunuz halde başarılı olamıyorsanız belki de biraz dinlenmelisiniz. Zihninizi ve bedeninizi dinlendirdikten sonra önünüzdeki engelleri listeleyebilir ve bunları aşmak için yeni stratejiler oluşturabilirsiniz.

Hedef belirlemek gerekiyor

Kısa, orta ve uzun vadede kariyer, maddiyat, sağlık, eğitim veya ilişkilerle alakalı hedefler belirledikten sonra kendinize “Hedeflere ulaşmak için neler yapmalıyım?” sorusunu sormalısınız. Bu aşamada hedeflerinizi bir hedef belirleme tablosuna yerleştirin. Tablodaki hedefleri daha küçük adımlara bölün ve bu adımları nasıl atacağınızı planlayın. Hedefinize ulaşmak için planınızı sistemli bir şekilde uygulamaya koymanız son derece önemli.