Artemis II Ay turunu tamamladı: Neler yaşandı?
NASA’nın Artemis II görevi insanlığı yeniden Ay’a taşıyan yolculukta kritik bir eşiği geçti. Dört astronot Ay’ın etrafındaki uçuşu tamamladı ve Dünya’ya dönüş yoluna girdi. Bu görev, 1972’deki Apollo 17’den bu yana Ay çevresine yapılan ilk mürettebatlı uçuş olarak kayda geçti.
Orion uzay aracındaki ekip yalnızca Ay’ın etrafından geçmedi. Aynı zamanda insanlı uzay uçuşlarında şimdiye kadar ulaşılan en uzak mesafeye de çıktı.
Canlı yayını aşağıdan izleyebilirsiniz:
50 yıl sonra Ay’a insanlı dönüş
Artemis II görevinde komutan Reid Wiseman’a pilot Victor Glover ile görev uzmanları Christina Koch ve Jeremy Hansen eşlik etti.
Astronotlar Ay’a iniş yapmadı. Bunun yerine “serbest dönüş yörüngesi” adı verilen bir rota izledi. Bu yöntem Dünya ve Ay’ın yerçekimini kullanıyor. Böylece uzay aracı daha az yakıt harcayarak Ay’ın etrafından geçip yeniden Dünya’ya yöneliyor.
Sekiz şeklini andıran bu rota ekibi Ay’ın arka tarafından geçirip yeniden Dünya’ya doğru yönlendirdi.
Görev sırasında Orion uzay aracı Dünya’dan yaklaşık 406 bin kilometre uzaklığa ulaştı. Bu mesafe, 1970’teki Apollo 13 görevinde ulaşılan rekoru da geride bıraktı.
Ay’ın arkasında 40 dakika sessizlik
Ay’ın arka tarafına geçildiğinde beklenen bir an geldi. Uzay aracı Dünya ile doğrudan görüş hattını kaybetti ve yaklaşık 40 dakika boyunca iletişim kesildi.
Houston’daki görev kontrol merkezi bu süre boyunca mürettebatla bağlantı kuramadı. Kesinti planlıydı.
Uzay aracı yeniden görüş hattına girdiğinde bağlantı kuruldu.
Astronot Christina Koch ilk mesajında kısa ve net konuştu:
“Dünya’dan yeniden haber almak harika.”
Ay’dan görülen manzara astronotları şaşırttı
Astronotlar Ay’ın etrafında saatler boyunca gözlem yaptı. Kraterleri, lav akıntılarını ve yüzey detaylarını çıplak gözle incelediler.
Kanadalı astronot Jeremy Hansen gördüklerini şöyle anlattı:
“Şu anda Ay’da gördüklerim aklımı başımdan alıyor.”
Pilot Victor Glover özellikle gece ve gündüz sınırının geçtiği bölgeye dikkat çekti. Bilim insanlarının “terminatör” dediği bu çizgi Ay yüzeyindeki gölgeleri çok net gösteriyor.
Glover’ın yorumu kısa oldu:
“Gördüğüm en iyi ışıklandırma.”
Astronotlar bu sırada nadir bir olaya da tanık oldu. Ay, kısa süreliğine Güneş’i kapattı ve ekip uzaydan bir Güneş tutulması izledi.
Glover o anı şöyle tarif etti:
“Bilim kurgu gibiydi.”
Ay’da bir krater, bir eşin adı
Görevin en duygusal anı Ay’ın arkasına geçmeden hemen önce yaşandı.
Astronotlar görev kontrol merkeziyle konuşurken iki yeni krater için isim önermek istediklerini söyledi. Bu kraterlerden biri için önerilen isim, komutan Reid Wiseman’ın 2020’de kanser nedeniyle kaybettiği eşi Carroll Wiseman oldu.
Jeremy Hansen’ın sesi telsizde titredi:
“Ay’da çok özel bir noktada parlak bir oluşum var… Ona Carroll adını vermek istiyoruz.”
O sırada uzay aracında duygusal anlar yaşandı. Wiseman gözyaşlarını silerken ekip arkadaşları ona sarıldı. Houston’daki görev kontrol merkezinde de uzun süre sessizlik oldu.
Önerilen krater Ay’ın Dünya’dan zaman zaman görülebilen sınır bölgesinde yer alıyor.
Uzaya giden kurabiyeler
Wiseman’ın hikâyesi yalnızca bu görevle sınırlı değil.
2020 yılında önce annesini Alzheimer nedeniyle kaybetti. Bir ay sonra eşi Carroll kanserden hayatını kaybetti. İki kızını tek başına büyütmek zorunda kaldı.
Wiseman bir dönem astronotluk kariyerini bırakmayı düşündü. Ancak eşi buna karşı çıktı ve onu hayallerinin peşinden gitmesi için teşvik etti.
Artemis II görevine seçildiğinde kızlarından biri bu anı kutlamak için Ay şeklinde kekler yaptı. Hatta gizlice hazırladığı kurabiyeleri babasının eşyalarına koydu.
Wiseman o kurabiyeleri Ay yolculuğuna yanında götürdü.
Uzaydan çekilen Dünya fotoğrafı tartışma yarattı
Görev sırasında ekip Dünya’nın etkileyici fotoğraflarını da çekti. Komutan Reid Wiseman’ın çektiği görüntülerde hem Kuzey Işıkları hem de Güney Işıkları aynı anda görülebiliyor.
NASA bu fotoğrafı 1972’de Apollo 17 tarafından çekilen ünlü Dünya görüntüsüyle yan yana paylaştı.
Ancak bazı kullanıcılar ilginç bir ayrıntıyı fark etti. 54 yıl önce çekilen fotoğrafın daha canlı göründüğünü söylediler.
Uzmanlara göre bunun nedeni Dünya’nın değişmesi değil, fotoğraf teknolojisi.
Apollo 17 film kamera kullanıyordu ve bu sistem renkleri doğal şekilde daha güçlü gösteriyordu. Günümüzde ise dijital sensörler, atmosfer düzeltmeleri ve görüntü işleme teknikleri kullanılıyor.
NASA’ya göre önemli olan fotoğrafın teknik farkı değil, verdiği mesaj.
Uzaydan bakıldığında Dünya’da sınırlar görünmüyor. Sadece tek bir gezegen var.
Artemis programında sırada ne var?
Artemis II, Ay’a dönüş planının yalnızca ikinci adımı.
NASA bir sonraki aşamada Artemis III görevini planlıyor. Bu görevde astronotların Ay yüzeyine, özellikle güney kutbu bölgesine inmesi hedefleniyor.
Ardından gelecek Artemis IV görevi ise Ay çevresinde kurulacak yeni uzay altyapısının temelini atacak.
Kısacası Artemis II yalnızca bir uçuş değil. İnsanlığın yeniden Ay’a dönmesinin provası.
Bu görev sadece bir uzay uçuşu değil. Aynı zamanda yarım yüzyılı aşan bir aradan sonra insanların Ay’a yeniden yaklaşması anlamına geliyor.
1 Nisan 2026’da Space Launch System (SLS) roketi Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden kalktı. Roketin içinde Orion uzay aracı ve dört kişilik mürettebat vardı.
Mürettebat şu isimlerden oluşuyor:
- Reid Wiseman (NASA)
- Victor Glover (NASA)
- Christina Koch (NASA)
- Jeremy Hansen (Kanada Uzay Ajansı)
Bu görevle birlikte insanlar uzun yıllardan sonra tekrar Ay’a doğru yola çıktı.
Astronotlar, 1972’deki Apollo görevlerinden sonra Ay’a yaklaşan ilk insanlar oldu.
Ama tek rekor bu değil. Mürettebat Dünya’dan en uzak noktaya ulaştı. Ekip, 1970’te Apollo 13 görevinin kırdığı 248.655 mil mesafe rekorunu geçti.
Bu da insanlığın uzayda ulaştığı en uzak nokta anlamına geliyor.
Artemis II görevi Ay’a iniş içermiyor.
Ama toplanan veriler kritik. NASA bu bilgileri kullanarak 2028 civarında insanları tekrar Ay yüzeyine indirmeyi planlıyor.
Ay’a en yakın noktadan sonra astronotlar Orion kapsülünü tekrar Dünya’ya yönlendirecek.
Plan şöyle:
- 10 Nisan: Dünya atmosferine giriş
- Kaliforniya açıkları – San Diego yakınları
- Paraşüt destekli suya iniş
NASA astronotu ve Artemis II görev uzmanı Christina Koch, mürettebat Ay'a doğru ilerlerken Orion uzay aracının ana kabin penceresinden Dünya'ya bakıyor.
Artemis II pilotu ve NASA astronotu Victor Glover, mürettebatın 6 Nisan 2026'daki ay uçuşundan önce Orion uzay aracının pencerelerinden birinden Dünya'ya bakıyor.
NASA astronotu ve Artemis II görev uzmanı Christina Koch, görevin dördüncü gününde volan cihazında aerobik egzersizi tamamladıktan sonra ay uçuş faaliyetlerine hazırlanıyor.
Artemis II mürettebatının Ay'a yolculuklarının üçüncü gününde çektiği bu fotoğrafta Orion uzay aracının penceresinden uzayın karanlığının ortasında, aydınlık bir Dünya şeridi görülüyor.
NASA astronotu ve Artemis II Komutanı Reid Wiseman, mürettebat Ay'a doğru ilerlerken Orion uzay aracının ana kabin pencerelerinden birinden Dünya'ya bakıyor.
Görevin üçüncü gününde Artemis II mürettebatının Orion uzay aracının penceresinden çektiği Ay görüntüsü.
NASA astronotu ve Artemis II Komutanı Reid Wiseman tarafından 2 Nisan 2026'da ay ötesi enjeksiyon yanmasını tamamladıktan sonra Orion uzay aracının penceresinden alınan arkadan aydınlatmalı Dünya'nın görünümü.
Görüntüler: NASA
Benzer Haberler
Artemis II Dünya fotoğrafı tartışma yarattı: Dünya neden 1972 görüntüsünden daha soluk?
Artemis II Ay’ın arkasından geçerken milyonlar izleyecek
Modern simya: Bilim insanları nükleer atıkları başka elementlere dönüştürmek istiyor
