İradenizi nasıl güçlendirirsiniz?
İradeyi güçlendirmek, bireyin benliğini yeniden yapılandırdığı, sonucu güzelliklere çıkan kadim bir yolculuk. İnişler ve çıkışların olduğu bu yolculuk sırasında size rehber olacak ‘yapılacaklar listeniz’ yanınızda.
Yazan: Dr. Neslihan İskit
Bireyin kendini gerçekleştirmesi için hayat yolculuğunda birçok engeli ve zorluğu aşması gerekir. Tüm bunlarla mücadele ederken onu ayakta tutan ve ona direnç kazandıran, içindeki güçtür. Bu gücü doğru şekilde kullanmayı bilen insan; duygularının, düşüncelerinin ya da dürtülerinin akışına kapılmaz. Onları kontrol altında tutar ve hayatını dilediği gibi inşa edebilir. Olgun bireyler, anlık zevkler ya da geçici hazlar yerine uzun vadeli hedeflerini gerçekleştirmeye odaklanır. Kendine güvenerek ve öz denetimini sağlayarak kararlarının arkasında durur ve yaşantısının gidişatını kendi belirler. Bu sayede bağımlılıklardan, zararlı alışkanlıklardan ve ona iyi gelmeyen her şeyden özgürleşmeyi başarır. Bu başarının altında ise her insanın içinde saklanan irade gücü yer alır.
İrade nedir?
Amerikan Psikoloji Derneği (APA), irade gücünü bireyin niyetlerini öz denetim ile hayata geçirme yeteneği olarak açıklıyor. Temelinde kararlılığa, motivasyona ve öz disipline dayanan irade; uzun vadeli hedeflere ulaşabilmek için bireyin kısa vadeli hazları bilinçli bir çabayla ertelemesi olarak da tanımlanabilir. Size karşınıza çıkan zorlukların üstesinden gelme ve dayanma gücü verir. İstenmeyen duygu, düşünce ya da dürtülerinizle mücadele etmenize yardımcı olur. Peki, iradenin zayıfladığı nasıl fark edilir? İradenizin zayıflamasına neden olabilecek bazı sebepler vardır ve bu durumu fark edebilirsiniz.
Çevresel etmenlere dikkat!
Çevremizdeki etmenler, zaman zaman irade gücümüzü kullanmamızı engelleyebilir. Örneğin, şekeri hayatınızdan çıkarmaya karar verdiyseniz marketteki şeker standını görmek iradenizin zayıflamasına neden olabilir. Ancak kontrolünüz altındaki bazı etmenleri değiştirerek durumu tam tersine çevirmeniz mümkün. Örneğin sağlıklı beslenmek için yemeklerinizi evde yapmayı planlıyorsanız ve buzdolabınızın dağınık olması iradenizi kırıyorsa dolabınızı temizleyerek kendinizi yemek hazırlamaya daha motive hale getirebilirsiniz.
Stres faktörü
İrade gücünü zayıflatan bir diğer faktör de stres. Stres düzeyiniz arttıkça öz denetim gerektiren kararlar verme olasılığınız o denli azalır. Çünkü beyniniz, stresli hissettiğinizde ya da bilişsel yükünüz çok fazla olduğunda pek çok uyaranla ilgilenmek zorunda kalır ve iradenizi toplamak için normale nazaran çok daha az fırsat bulur. Saydığımız faktörler, irade gücünüzü kaybetmenize yol açabilir. İradenizin zayıflayıp zayıflamadığını görmek içinse kendinizi yakından gözlemlemeli, düşüncelerinizin nasıl eylemlere yol açtığını fark etmelisiniz.
İrade nasıl güçlendirilir?
Kendinize “irade nasıl güçlendirilir ve nasıl sabırlı olunur?” diye soruyor olabilirsiniz. Öncelikle herkesin hayatının belli dönemlerinde iradesinin zayıflayabileceğini ve doğru adımları attığı takdirde iradesini eski haline getirebileceğini bilmelisiniz. Vücudunuzdaki kasları çalıştırdıkça onları nasıl güçlendiriyorsanız, iradeniz üzerinde pratik yaptığınızda da daha güçlü bir iradeye sahip olabilirsiniz. İradenizi güçlendirebilmek ve daha fazla otokontrole sahip olabilmek için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz.
Duyguların ve dürtülerin kontrolü yasası
İradenizi güçlendirmek için duyguları ve dürtüleri kontrol etmeyi öğütleyen Brahmacharya’dan yardım alabilirsiniz. Yama’ların dördüncüsü olan Brahmacharya, kişinin nefsini kontrol altına almasını ve enerjisini en doğru şekilde kullanabilmesini sağlar. Bireyin herhangi bir şeye bağlı olmadan ve tekâmüle engel teşkil edecek haz kaynaklarına kapılmadan hayat yolculuğunu gerçekleştirmesine yardımcı olur. Ayrıca insanları enerjisini nelere ve nasıl harcadığını gözlemlemeye teşvik eder. Gözlem sonucu elde edilen farkındalıkla bireyin enerjisini dönüştürmesine olanak tanır.
Uyku hijyeninize dikkat edin
İyi bir uyku hijyenine sahip olmak, fiziksel ve zihinsel olarak kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olur. Bu da gün içerisinde öz denetiminizi daha kolay sağlamanıza olanak tanıyabilir. Doğru uyku hijyeni oluşturmak ise önemli.
Meditasyon yapın
İrade terbiyesinin en iyi yollarından biri de meditasyondur.Düzenli olarak farkındalık meditasyonları yaparak zamanla zihninizin andan kopmasının ve dikkatinizin dağılmasının önüne geçebilirsiniz. Böylece iradenizi zayıflatan uyaranlara karşı da direnç geliştirebilirsiniz. Meditasyon yapmak için uzun saatler ayırmaya ve özel olarak hazırlık yapmaya ihtiyacınız yok. Sabah uyanır uyanmaz ya da öğle yemeği molanızda beş dakikalık meditasyonlar yapabilirsiniz.
Nefes egzersizleri yapın
“İrade nasıl güçlendirilir?” sorusuna verebileceğimiz bir diğer cevap da düzenli olarak nefes egzersizi yapmak. Her gün beş dakikanızı ayırabileceğiniz egzersizi uygulamak için yavaşça nefes almalı ve nefesinizi birkaç saniye tutmalısınız. Sonrasında nefesinizi yavaşça verip yeniden nefes almak için yine birkaç saniye beklemelisiniz. Egzersiz sırasında dikkatinizin dağıldığını fark ederseniz nefesinizi odak noktanız yapmaya dikkat etmelisiniz.
Hayat kalitenizdeki artış
Hayat kalitenizi artırmanın en etkili yollarından biri iradenizi güçlendirmek. İrade gücünüzü artırmak öz güveninizi doğrudan yükseltir. Yüksek bir öz güvene sahip olduğunuzda çok zor görünen şeylerin bile üstesinden gelebilirsiniz. Örneğin, uzun yıllardır emek verdiğiniz kariyerinizi değiştirebilir ve yeni bir yola girebilirsiniz. Sağlam bir iradeye sahip olduğunuzda toksik ilişkilerinizi sonlandırabilirsiniz. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanabilir hatta iradeniz sayesinde stres seviyenizi daha iyi yönetebilirsiniz. Kısa vadeli hedeflerinizden uzun vadeli hedeflerinize doğru emin adımlarla ilerleyebilir, hayatınız üzerinde daha fazla öz denetim sağlayabilirsiniz.
İrade güçlendirme; bireyin benliğini yeniden yapılandırdığı, sonucu güzelliklere çıkan kadim bir yolculuk. Bu yolculuk sırasında zaman zaman inişler yaşamanın çok doğal olduğunu unutmayın. Sizi zorlayan ve iradenizi zayıflatacağını düşündüğünüz olayları iradenizi güçlendirecek fırsatlar olarak görerek yolunuza emin adımlarla devam edebilirsiniz.
İrade düzeyinizi ölçün
- Davranışlarınızı değiştirmeye karar verdiğinizde bilinçsiz alışkanlık kalıplarına ne ölçüde karşı koyabiliyorsunuz?
- Sizi kararınızdan döndürmeye yönelik ne gibi düşünceler ya da dürtüler aklınızdan geçiyor ve bunların ne derece üstesinden gelebiliyorsunuz?
- Uzun vadeli kazanımlar için kısa süreli hazlardan vazgeçmeye hazır mısınız?
Doğru uyku hijyeni oluşturmak için…
- Hafta sonu, hatta tatilde bile her gün aynı saatte yatakta olmaya özen gösterin.
- Güneş battıktan sonra parlak ve yoğun ışıklara maruz kalmaktan kaçının.
- Uyku rutini oluşturun ve rutininizi her gün gerçekleştirmeye çaba gösterin.
- Aralıksız olarak ortalama sekiz saat uyumaya dikkat edin.
- Yatak odanızı yalnızca uyumak için kullanın ve odanızı sessiz, serin, temiz hale getirerek konforlu bir uyku alanı oluşturun.
