Konfor alanından çıkmak mı, konfor alanını genişletmek mi?

Hayatımızın bir yerinde mutlaka o cümle karşımıza çıkıyor: “Konfor alanından çık.” Yeni bir şey denemek istediğimizde, bir kararın eşiğinde durduğumuzda ya da uzun zamandır aynı yerde saydığımızı hissettiğimizde… Sanki hayatın ilerlemesi için önce alıştığımız her şeyi geride bırakmamız gerekiyormuş gibi.

Oysa konfor alanı her zaman kaçtığımız bir yer değil. Bazen bizi toparlayan, yorulduğumuzda sığındığımız, kimseye bir şey kanıtlamak zorunda olmadığımız alan. Bildiğimiz bir sokaktan yürümek, yıllardır sevdiğimiz şarkıyı dinlemek, aynı insanlarla aynı masada buluşmak ya da hiçbir plan yapmadan evde kalmak da hayatın kıymetli parçaları. Belki sorun konfor alanında olmak değil. Sorun, onun sınırlarını hayatın sınırları sanmak. Tam da bu yüzden belki kendimize “Neden konfor alanımdan çıkamıyorum?” diye sormak yerine başka bir soru sormalıyız: “Bu alanı biraz daha genişletebilir miyim?”

Konfor alanı bazen ihtiyacımız olan şeydir

Kendimizi sürekli geliştirmemiz, yeni deneyimlerin peşinden gitmemiz ve her fırsatta sınırlarımızı zorlamamız gerektiği fikri kulağa motive edici gelebilir. Fakat hayat yalnızca ilerlemekten ibaret değil. İnsan bazen bildiğine ihtiyaç duyar. Tanıdık olanın verdiği güven, zihnin sürekli tetikte olmadığı bir alan yaratır. Özellikle yoğun ve hızlı bir hayatın içinde, her şeyi yeniden keşfetmek yerine bazı şeylerin olduğu gibi kalması iyi gelebilir. Bu nedenle konfor alanını bir eksiklik gibi görmek yerine onun ne işe yaradığını anlamak önemli. Bizi besleyen bir alan mı, yoksa bizi küçülten bir alışkanlıklar bütünü mü? Aradaki fark, aslında bütün hikâyeyi değiştiriyor.

Asıl mesele sınır değil, sınırın ötesinde ne olduğu

Bir alışkanlığı yıllardır sürdürüyor olabiliriz. Aynı çevrede bulunuyor, benzer insanlarla görüşüyor, benzer kararlar alıyor olabiliriz. Bunların hiçbiri tek başına bir sorun değil. Ancak bir gün yeni bir şey yapmak istediğimiz halde “Ben zaten böyleyim” demeye başladıysak, orada durup düşünmek gerekiyor. Çünkü bazen bizi tutan şey korku değil, kendimiz hakkında oluşturduğumuz hikâyeler oluyor.

“Ben kalabalık ortamlarda konuşamam.”

“Yeni insanlarla kolay iletişim kuramam.”

“Tek başıma bir yere gidemem.”

“Bu yaştan sonra yeni bir şey öğrenemem.”

Bu cümleler zamanla gerçeğin kendisi gibi görünmeye başlayabiliyor. Oysa çoğu, yalnızca uzun süredir tekrar ettiğimiz düşünceler.

Büyük değişimler yerine küçük meraklar

Hayatımızı değiştirmek için her zaman radikal kararlar almamız gerekmiyor. Bazen bir merakın peşinden gitmek yeterli. Uzun zamandır ilgimizi çeken bir kursa yazılmak, daha önce hiç gitmediğimiz bir sergiye tek başımıza uğramak, farklı bir mahallede kaybolmadan dolaşmak, yıllardır ertelediğimiz bir kitabı okumaya başlamak… Bunlar dışarıdan bakıldığında küçük adımlar. Fakat insanın kendi dünyasında yeni bir pencere açabiliyor. Üstelik küçük adımların güzel bir tarafı var: Bizi olduğumuz yerden koparmıyorlar. Yeni bir hayat kurmak yerine mevcut hayatımıza yeni bir ihtimal ekliyoruz.

Konfor alanını genişletmek böyle bir şey

Bir şeyi ilk kez yaptığımızda rahatsız hissetmemiz, onun bizim için yanlış olduğu anlamına gelmiyor. Yeni olanın biraz yabancı gelmesi doğal. Fakat kendimizi bir anda en büyük korkumuzun içine atmak da zorunlu değil. Örneğin insanlarla konuşmak bizi zorluyorsa, ilk adım büyük bir topluluk önünde konuşmak olmayabilir. Bir sohbet sırasında fikrimizi biraz daha açık ifade etmek bile yeterlidir. Yeni bir şehirde yaşama fikri gözümüzü korkutuyorsa, önce yalnız başımıza kısa bir seyahat planlayabiliriz. Yeni bir beceri öğrenmek istiyorsak, uzman olmaya çalışmadan başlayabiliriz. Böylece sınırlarımızı zorla kırmak yerine onları esnetiriz. Bir süre sonra dün bizi tedirgin eden şeyin bugün hayatımızın sıradan bir parçasına dönüştüğünü fark ederiz.

Her rahatsızlık gelişim değildir

Belki de en önemli ayrım burada. Kendimizi rahatsız hissettiğimiz her durumun bizi geliştireceğine inanmak zorunda değiliz. Bazen yalnızca kendimize fazla yükleniyoruzdur. Bir şeyi sırf “konfor alanından çıkmak” adına yapmak, onu bizim için anlamlı hale getirmiyor. Önemli olan, attığımız adımın bize ne kattığı.

Bizi meraklandırıyor mu?

Yeni bir şey öğretiyor mu?

Hayatımızı biraz daha genişletiyor mu?

Yoksa yalnızca başkalarının “daha cesur, daha başarılı, daha üretken” olma beklentisine yetişmeye mi çalışıyoruz?

Bu soruların cevabı, hangi değişimin gerçekten bize ait olduğunu anlamamıza yardımcı olabilir.

Bazen geri dönmek de ilerlemektir

Kendimizi sürekli ileriye doğru hareket etmek zorunda hissettiğimiz bir çağda yaşıyoruz. Dinlenmek bile bazen bir görev gibi algılanıyor. Oysa insanın bildiği yere dönmeye, tanıdık olana yaslanmaya, hiçbir şey yapmadan geçirdiği günlere de ihtiyacı var. Bir süre yeni şeyler deneyip sonra eski rutinimize dönmek başarısızlık değil. Bazen tam tersine, neyin bize gerçekten iyi geldiğini anlamanın yolu. Konfor alanı bu nedenle terk edilmesi gereken bir yer değil; ihtiyaç duyduğumuzda geri dönebileceğimiz bir zemin olabilir.

Kendimize yeni bir alan açmak

Belki de konfor alanını genişletmek, hayatımıza sürekli daha fazla şey eklemek anlamına da gelmiyor. Bazen bir korkuyu azaltmak, bir “hayır” demeyi öğrenmek ya da yıllardır üzerimize yapışmış bir rolü bırakmak da alanımızı genişletiyor. Çünkü alan yalnızca fiziksel değil. Bir başkasının beklentisinden sıyrıldığımızda da genişliyor. Kendimizi açıklamak zorunda hissetmediğimizde de. “Bunu herkes yapıyor” yerine “Ben ne istiyorum?” diye sorabildiğimizde de. Kendi kararlarımızı daha rahat verebildiğimiz her an, içimizde biraz daha fazla yer açılıyor.

Yeni bir hayat değil, kendimize daha çok yer

Belki de büyümekle ilgili en yorucu yanılgılardan biri, gelişmenin mutlaka büyük bir değişim gerektirdiğine inanmamız. Oysa bazen hayatımızı değiştirmeden de kendimizi değiştirebiliriz. Aynı şehirde yaşarken farklı bir yol seçebilir, aynı işte çalışırken yeni bir şey öğrenebilir, aynı insanlarla görüşürken ilişkilerimize başka bir yerden bakabiliriz. Hayatımız aynı kalırken bizim hayata bakışımız değişebilir. Ve belki gerçek dönüşüm tam olarak burada başlar.

Kendimizi hayattan çıkarmadan büyümek

Konfor alanından çıkmak kulağa cesur geliyor. Fakat her zaman gerekli ya da doğru olan bu değil. Bazen ihtiyacımız olan şey kapıyı ardımıza kadar açıp bilinmeyene koşmak değil; kapının önüne çıkıp etrafa bakmak. Bir adım atmak. Sonra biraz daha. Bize iyi geleni yanımıza almak, artık bize hizmet etmeyeni bırakmak ve bunu kendi hızımızda yapmak. Çünkü hayat bir cesaret yarışması değil. Herkesin sınırı, zamanı ve değişim biçimi farklı. Belki de kendimize sorabileceğimiz en iyi soru şu: “Hayatımı tamamen değiştirmeden, bugün kendime biraz daha fazla alan açmak için ne yapabilirim?”

Cevap çok küçük olabilir. Ama bazen hayatın yönünü değiştiren şey, attığımız büyük adımlar değil; kendimize açtığımız o küçük alanlardır.