Meditasyon beyni nasıl değiştirir?

Yazı: Ebru Şinik

Şüphesiz meditasyon, mindfulness olarak tabir edilen bilinci yükselten farkındalık çalışmalarının başında geliyor. Bundan 10 sene önce birisi bana “Bundan sonra her gün düzenli olarak meditasyon yapacaksın, hayatına giren bu koruyucu tıp yöntemleri yaşamını yeniden şekillendirecek” deseydi, muhakkak ki o kişiye deli damgasını vururdum. Çünkü benim gibi İMKB kökenli, son derece analitik ve her şeyin ardındaki bilimsel kanıtlarla ancak ikna olan bir zihne sahip birisi için bu kehanet son derece akıl dışı olurdu.

Gelgelelim bir gün stres sebebiyle yaşadığım semptomlar çoğalmaya ve yaşam kalitemi ciddi olarak düşürmeye başlayınca, soluğu yanında aldığım doktor da şiddetli anksiyete ve depresyon tanısı koyup, ciddi oranda sakinleştirici ilaç kullanmam gerektiğini söyleyince aklım farklı şekillerde çalışmaya başladı. Evet, hayat akıyor ve “hayatta yapmam, ihtiyacım olmaz” dediklerin bir bir önüne çıkmaya başlıyor... Anksiyete nedeniyle gece nefessiz kalıp uykumdan uyanmaktan ve yeterince nefes alamama duygumun şirketteki herkes tarafından da hissedilmeye başlamasından hemen sonra, artık buna bir çare bulmalıyım diye ciddi olarak üstünde çalışmaya başladım. İlaç kullanmak yerine, binlerce yıldır insanlar psikosomatik rahatsızlıklar baş gösterdiğinde hangi tedavi metotları uyguluyorlardı, bunları araştırmaya giriştim. Elbette bu araştırmalarım süresince de analitik tarafım her zaman bir terazi görevi gördü. O yüzden yıllardır büyük bir hayranlıkla takip ettiğim Dr. Deepak Chopra’nın önerilerini uygulamaya yöneldim.

Mantramı aldığım ve ilk meditasyon yaptığım anı asla unutmam. İlk dakikalarda gözümden otomatik olarak yaşlar akmaya başlamış ve içim daha önce yaşamadığım bir coşku ile dolmuştu. Sanki ruhum bu dünyada bedenlendiğimden beri bu anı bekliyordu... İşte ilk hislerim aynen bunlardı. Daha sonra inanılmaz bir dinginlik, huzur, mutluluk, tatmin ve neşe duyguları bedenimi ve zihnimi sardı. Neler olduğuna inanamıyordum ama yaptığım şey kesinlikle benim için doğru olandı! Değişimleri ise şöyle sıralayabilirim:

• Hayatıma düzenli olarak meditasyon uygulamasını ekledikten 2 hafta sonra uykularım düzeldi, her akşam kaliteli bir şekilde uyumaya başladım.
• 4 hafta sonra eski eşim akşam eve gelmeden önce en şirin ses tonuyla beni arayıp “Bugün meditasyonunu yaptın mı?” diye bana sormaya başladı.
• 6 hafta sonra ise iş yerindeki arkadaşlarım “ne yapıyorsam kesinlikle devam etmemi” söylediler.

Ben ne mi hissediyordum? Hayatım boyunca hissetmediğim bir zihinsel dinginlik, huzur ve anlamsız bir tatminle karışık mutluluk hissi. O günden beri de her gün, çok sıra dışı programların olduğu bir gün değilse, muhakkak düzenli olarak meditasyonumu yapıyorum. Çünkü bu teknik benim iyilik hâlim ve dengem için en önemli gündelik rutinim.

Meditasyona neden başladım?

• Stres sebebiyle bozulan solunum fizyolojimin düzenlenmesi için,
• Stres sebebi ile bozulan uyku düzenimin iyileşmesi ve her gece rahatça uyumak için,
• Stres sebebiyle kasılan sindirim sistemimin rahatlaması ve kronik kabızlık sorunumdan kurtulmak için,
• Konsantrasyon bozukluğumu gidermek için,
• Huzur bulmak için,
• Yaşam amacımı bulmak için,
• Daha iyi ve mutlu hissetmek için.

İşte meditasyona bu ana sebepler nedeniyle başlamıştım. Ama başladıktan sonra bunlar dışında, ilişkilerimi düzeltip geliştirmeye gidecek kadar fayda gördüm ve hâlâ da görüyorum.

Meditasyonla ilgili söylemek istediğim bir şey de, dünyanın en büyük özgürlüğünün kesinlikle zihninizin esaretinden kurtulmanız olduğudur. Bir gün meditasyon öğrenmeye karar verirseniz mantra bazlı tekniklerden başlamanızı öneririm. Mantra bazlı teknikler düşünebilen her insanın kolaylıkla uygulayabileceği ve etkisi de bir o kadar güçlü ve hızlı olup, beyin nöroplastisitesini başlatan mucizevi etkiler barındıran tekniklerdir.

Düzenli Meditasyonun Faydaları

Bilim insanları tarafından meditasyonun neden önerildiğiyle ilgili klinik araştırma neticelerini kısaca sizlerle paylaşmak istiyorum. Harvard, MIT, Yale gibi uluslararası saygınlığı olan kurumlarca yapılan araştırmalara göre düzenli meditasyon şu faydaları sağlıyor:

• Stresi giderir.
• Well-aging (sağlıklı yaş alma) sürecini başlatır.
• Fizyolojik yaşı belirleyen telomerleri uzatır.
• Erken yaşlanma sürecini engeller (DHEA hormonu aktivasyonu nedeniyle).
• Uykusuzluğa karşı çok etkilidir, uyku kalitesini arttırır.
• Yüksek tansiyonu indirir ve kan basıncını azaltır.
• Kalp çarpıntısını hafifletir.
• Kabızlığı önler, sindirim sistemini düzenler.
• Kaygı, endişe ve muhtelif korkuları azaltır.
• Fiziksel ve zihinsel detoks yapar.
• İç huzur kazandırır.
• Yaratıcılık ve sezgileri uyandırır.
• Bağışıklık sistemini güçlendirir.
• Yorgunluğu giderir.
• Daha az yargılayıcı olmayı sağlar.
• Her türlü madde ve bağımlılıktan özgürleşmeyi destekler.
• Sağlıklı ve irade kullanmadan kilo vermeyi sağlar.
• Fiziksel ve zihinsel detoks etkisi yapar.
• Psikolojiyi dengeler.
• Odaklanma yeteneğini arttırır, konsantrasyonu güçlendirir, verimliliği yükseltir.

Meditasyon uygulaması entelektüel bir aktivite olmadığı hâlde, yani zihnimiz ile yapabileceğimiz bir aktivite olmadığı hâlde, bu tekniği ve etkilerini rasyonel aklımızla da anlamak, zihnimizin uygulamanın getirdiği yararlarla ilgili ikna olması ve onu sürdürülebilir kılması için kesinlikle önemlidir.

Siz siz olun yaşamınız boyunca hem kendinize, hem de sevdiklerinize verebileceğiniz en değerli hediyelerin başında gelen meditasyondan kendinizi mahrum bırakmayın! Yazımı hocam Dr. Deepak Chopra’dan bir alıntı ile sonlandırıyorum: “Dua etmek yaratıcıya bir şeyler söylemektir. Meditasyon ise onu dinlemektir.”

Meditasyon nedir, ne değildir?

Meditasyon bilimsel bazlı bir zihin dinlendirme tekniği ve derin bir şifa uygulamasıdır. Bilim insanları meditasyonu “strese karşı panzehir” olarak adlandırıyor. Zihni boşaltarak yeni bilgilere yer açmak için kullanılan mucizevi bir yöntemdir.

Meditasyon zihne gelen düşünceleri susturmak değildir. Zaten her daim orada var olan, sessiz ve dingin olan zihnin ötesine geçme tekniğidir. Çoğunlukla anlaşılanın aksine meditasyon yapmak için konsantre olmak gerekmez. Düşünebilen herkes meditasyon yapabilir. Önemli olan doğru teknik ile tanışmanızdır.

Meditasyon bedenin kendi içsel aklının yeniden keşfedilmesinin bir yoludur. Mutluluk hâlinin varlığımızdan kaynaklanan doğal bir durum olduğunu idrak etmeye ve deneyimlemeye başlamaktır. Bütünsel sağlık ve zindeliğimizi deneyimlemenin, hepimizin içinde yer alan mutlak huzur ve mutluluk alanımızı keşfedebilmemizin ve içsel sessizliğimize kavuşabilmenin en doğrudan ve en basit yoludur.

Meditasyon kesinlikle bir inanç sistemi değildir. Meditasyon inanılması gereken bir uygulama değildir. Dünyadaki en saygın bilimsel kurumlarca yararları kanıtlanmış, beden, zihin ve ruhun eş zamanlı olarak fayda gördüğü bir şifalandırma tekniğidir. Yani inansanız da inanmasanız da, uyguladığınız sürece faydalarını deneyimlersiniz. Çünkü meditasyon bir çeşit yazılım programıdır ve bu yazılım beyin tarafından adapte edilerek tüm bedende çalıştırılır.