Hızlı “buz akıntıları” iklim değişikliği için kötü haber

Araştırma ekibinin başı, Wyoming Üniversitesinden doktor adayı Nathan Maier’a göre buz akışı Grönland’ın soğuk iç bölgelerinden buzu alıp kenarlarındaki daha sıcak bölgelere getiriyor. Buz buraya gelince eriyor. Buz akışı iki farklı doğal süreçle gerçekleşiyor. İlk önce buz, yatağında kaymaya başlıyor, daha sonra deforme oluyor ve akışkan bir tabakaya dönüşüyor.

Bu iki farklı hareketin birbirine oranını anlamaya çalışan bilim insanlarının hedefi, bu sayede gelecekte ne kadar buzun eriyeceğini tahmin edebilmek. Maier ve ekibi dev matkaplar kullanarak buz örtüsünün yüzeyine delikler açtı ve 212 algılayıcı yerleştirdi. Bu algılayıcılardan gelen bilgileri işleyerek hem kayma hızını hem de deformasyonun yönünü kaydedebildiler. 2014-2016 arası alınan ölçümler sonucunda Grönland buz örtüsünün beklenenden daha hızlı hareket ettiği ortaya çıktı. Maier “bu oldukça şaşırtıcı, zira bu bölgelerde kayma hızı kenarlardaki çamurlu bölgelere göre son derece düşüktü” diyor. “Daha da şaşırtıcı olanı, bu rakamları kış aylarında, yüzeyde erimenin olmadığı zamanda görmüş olmamız.”

Eğer böyle giderse, kayanın üzerinde bir zamanlar çok yavaş bir şekilde hareket eden buz kütleleri bile görece olarak büyük bir hızla daha sıcak bölgelere kayabilir. Araştırmacılar aynı zamanda Grönland’ın ana kıta buz örtüsünün kenarlardaki buzullardan daha hızlı hareket ettiğini tespit ettiler.

Geçmişte yapılan araştırmalar küresel ısınmanın buz örtüsünün kenarlarındaki buz hareketinin şeklini değiştirdiğini ortaya çıkarmıştı. Maier “artık her noktada, hatta en beklenmeyen yerlerde bile buz kayma hızının geçmişe göre daha fazla olduğunu biliyoruz” diyor. “Bu yüzden belli bölgelerde incelme, belli bölgelerde kalınlaşma beklenenden daha hızlı gerçekleşecek gibi görünüyor.” Kısacası Dünya ısındıkça buz hareketleri hızlanacak ve erime de ona göre daha hızlı gerçekleşecek.

“Grönland’ın gelecekte nasıl ve ne kadar eriyeceğini tahmin etmek için buz akışını anlamak çok önemli”