Pancho Villa’nın efsane silahı satışta
Pancho Villa, ABD destekli teknokrat Başkan Porfirio Díaz’ın devrilmesinde ve 1911’de demokrat Francisco I Madero’nun iktidara gelmesinde kritik bir rol oynayan devrimci bir Meksikalı liderdi. 1913’teki “On Trajik Gün” darbesinde Madero ölmüş, yerine Díaz’ın müttefiki General Victoriano Huerta geçmişti. Bunun üzerine Villa, Anayasalcı Ordu’nun bir parçası olarak gerilla mücadelesine dönmek zorunda kalmıştır. Fabrika gravürlü ve inci kabzalı .38 kalibrelik altın kaplama Colt Single Action Army modeli olan bu toplu tabanca, devrimci faaliyetleri sırasında Villa’nın eline geçti. Tabancanın üzerinde Villa için özel olarak oyulmuş iki yazı bulunmaktadır. Üretim tarihi 1910 olarak belirlenen bu silah, demir imalatı ve gelişen silah endüstrisiyle ünlü bir İspanyol şehri olan Eibar’da üretilmiştir. Ancak elimizde Villa’nın bu silahı nasıl elde ettiğine dair çok az bilgi vardır.
Bu gizeme dair iki hikâye vardır. Bunlardan ilki, silahın kendisine Başkan Madero tarafından hediye edildiği, sedef ve gümüşle süslenerek özenle hazırlanmış ahşap bir kutu içinde, iki tane müsademeli fişekle birlikte sunulduğudur. Madero ve Villa iktidarı ele geçirdikten sonra karmaşık bir ilişki içindeydiler. Villa, Başkan’ın devrimin hedeflerinden vazgeçtiğine inanıyor ve Díaz’ın memurlarını yeniden ataması nedeniyle hayal kırıklığı yaşıyordu. Villa, Amerika Birleşik Devletleri’ne sürgün edilinceye kadar gerilim tırmandı. Kendisi ölünceye kadar Madero’ya değer vermeye devam etti ve 1914’te Mexico City’ye dönünce bir merdivene tırmanarak Mexico City’nin tarihi merkezindeki en ünlü cadde olan Calle de San Francisco’nun adını Calle de Francisco I Madero olarak değiştirdi.
Buna alternatif olarak ortaya atılan hikâye casusluk filmlerinden fırlamış gibi görünmektedir. Birinci Dünya Savaşı sırasında Almanya, ABD’nin yapacağı müdahalenin Avrupa’daki güç dengesini değiştirebileceğinden endişe duymaya başladı. Bunun üzerine ABD’nin Meksika’da başarılı bir devrimi engellemekle ilgilenerek dikkatini dağıtabileceğini fark eden Alman ajan Felix A. Sommerfeld’e Madero’nun devrimci hükümetine girmesi emredildi ve kısa sürede gizli servisin başına geçti. Sommerfeld devrimin baş silah alıcısı olarak Villa’nın yanında çalışmaya devam etti. Bazıları Sommerfeld’in bu ilişkinin bir nişanesi olarak Villa’ya altın kaplama Colt hediye ettiğini düşünmektedir.
Rock Island Müzayede Şirketi’nin interaktif üretim müdürü Joel Kolander silah hakkında şunları söyledi: “Altın kaplama, Single Action Army modeli bir tabanca için son derece nadir bir işlemdir. Ayrıca bu işin uzmanı Cuno Helfricht tarafından yapılan fabrika gravürü, bu silahı türünün en nadir örneklerinden biri haline getirmektedir. Şimdi buna Meksika’nın belki de en ünlü devrimcisi Pancho Villa’nın tarihini de ekleyince tabancanın değeri silah koleksiyonculuğunun en üst seviyelerine çıkıyor.”
Rock Island Müzayede Şirketi
Pancho Villa’nın altın kaplama tabancası Rock Island Müzayede Şirketi’nin 8 Aralık - 10 Aralık tarihleri arasında gerçekleştirdiği 2023 yılının son müzayedesinde açık artırmaya çıktı. Bedford, Teksas’ta düzenlenen bu müzayede, şirketin müzayede tarihindeki 30. yılına denk geldi. Ayrıntılı bilgilere www.rockislandauction.com adresi üzerinden ulaşabilirsiniz.
