2 dk okunma süresi

Troya'nın dokuz şehri: Hisarlık Tepesi’nde 5 bin yıllık tarih

İçeriği Paylaş

Hisarlık Tepesi’nde yapılan kazılar, Troya’nın tek bir şehir değil, binlerce yıl boyunca üst üste inşa edilmiş dokuz farklı yerleşimden oluştuğunu ortaya koyuyor. Her katman, savaşların, depremlerin ve medeniyetlerin izlerini taşıyor.

Yazan: Murray Dahm

Efsanelere konu olan Troya Antik Kenti, aslında tek bir şehirden ibaret değil; binlerce yıllık geçmişin üst üste biriktiği katmanlı bir tarih sahnesi. Hisarlık Tepesi’nde yürütülen kazılar, MÖ 3500’lerden Roma dönemine kadar uzanan dokuz ayrı yerleşimi gün yüzüne çıkarıyor. İlk yerleşimlerin mütevazı surlarından, Antik Yunan döneminin görkemli tapınaklarına kadar uzanan bu katmanlar, Troya’nın yalnızca bir efsane değil, aynı zamanda sürekli değişen ve dönüşen bir medeniyetler bütünü olduğunu gözler önüne seriyor.

TROYA I

MÖ 3500 - 2550 civarı

Ovanın 32 metre yukarısında kurulmuş ilk yerleşimin izleri, yüzyıllar boyunca biriken kalıntılarla oluşan bir höyükle örtülüydü. Yapılan kazılarda, şehrin dış kapısı ve surları (1) ile büyük salon olarak bilinen Megaron (2) gibi temel yapılar gün yüzüne çıkarıldı.

TROYA II

MÖ 2450 - 2200 civarı

İlk yerleşimden yaklaşık 110 metre yukarıda, öncekine kıyasla neredeyse iki kat büyük bir yerleşim yeri tespit edildi. Burada surların (3) nispeten daha eksiksiz olduğu ve eğimli inşa edildiği, bu yolla depremlere karşı ek bir koruma sağlandığı görülüyor. Büyük salon ise eskisinin üstüne inşa edilmiş (4).

TROYA VIII - XI

MÖ 1000 – MS 500 civarı

Bu dönemde artık bir Antik Yunan kolonisi haline gelen şehrin en dikkat çekici yapısı, geniş bir tapınak kompleksi (9) içinde yer alan Athena Tapınağı’ydı (8). Tapınağın çevresinde, avlular ve diğer dini yapılar bulunuyordu. Büyük İskender’in, MÖ 334’te Granikos Muharebesi’ne giderken bu tapınağı ziyaret ettiği söylenir. Kentin güneyinde ise Roma dönemine ait bouleuterion (meclis binası) (10), halkın eğlenmesi için inşa edilmiş bir odeon (11) ve bir hamamın (12) izleri görülüyor.

TROYA VI

MÖ 1700 - 1250 civarı

Bu döneme ait kalıntılar, önceki katmanlara kıyasla daha büyük surları (5) ve yanlarına eklenen savunma kulelerini (6) içeriyor. Orta Tunç Çağı’nda Troya’nın artan itibarını ve zenginliğini yansıtan bu katmanda daha geniş konutlar ve artan nüfusun ihtiyaçlarını karşılayacak depolama yapıları (7) mevcut. Ayrıca, kazılarda ortaya çıkarılan Minos çömlekleri, bölgede gittikçe gelişen ticaretin bir kanıtı.

TROYA VII

MÖ 1250 - 1000 civarı

Bu dönemde şehirde, büyük bir depremin ardından ciddi bir yeniden inşa süreci yaşanmış ve bu süreçte şehre bazı yeni binalar da eklenmiş. Hızlı nüfus artışı nedeniyle konutların birbirine daha yakın inşa edildiği ve muhtemelen maliyetleri azaltmak için nispeten düşük kaliteli yapı malzemelerinin tercih edildiği görülüyor. Tüm detaylar dikkate alındığında, bu katmanın Homeros’un destanlarında bahsettiği Troya olma ihtimali bir hayli yüksek.