150 yıllık sır: Mary Celeste’de ne oldu?

5 Aralık 1872’de Atlantik Okyanusu’nda, Azor Adaları açıklarında garip bir görüntü dikkat çekti. İngiliz Dei Gratia gemisinin mürettebatı, rotasından sapmış halde sürüklenen bir ticaret gemisi gördü. Bu gemi, Mary Celeste’ti.

Yaklaştıklarında gemide tuhaf bir sessizlik hâkimdi. Kaptan Benjamin Briggs, eşi, küçük kızı ve yedi kişilik mürettebattan hiçbir iz yoktu. Gemide yaşamı gösteren hiçbir hareket görülmüyordu.

Güverteye çıkan ekip, daha da şaşırtıcı bir tabloyla karşılaştı. Kargo yerindeydi, kişisel eşyalar dağılmamıştı. Şiddet, çatışma ya da panik izine rastlanmadı. İnsanlar sanki gemiyi bir anda bırakmıştı.

Çözülemeyen gizem

Olay, kısa sürede denizcilik tarihinin en büyük sırlarından biri haline geldi. Yıllar boyunca birçok teori ortaya atıldı: isyan, korsan saldırısı, salgın hastalıklar ve doğaüstü açıklamalar…

Ancak hiçbir teori tüm parçaları bir araya getiremedi. Gemide şiddet izinin olmaması, kayboluşu daha da anlaşılmaz hale getirdi.

Varillerden sızan tehlike

Mary Celeste, New York’tan Avrupa’ya taşınmak üzere 1.700’den fazla etanol variliyle yola çıkmıştı. İncelemelerde varillerden dokuzunun boş olduğu tespit edildi.

Hava şartları değiştikçe gemideki ortam da değişti. Daha sıcak sulara girildiğinde, kapalı ambarlarda saklanan etanol buharlaşmaya başladı. Sıkı kapatılmış ahşap varillerden sızan yaklaşık 300 galon etanol, kapalı alanda yoğun ve uçucu bir gaz bulutu oluşturdu.

Bu gaz, belirli sıcaklıkların üzerinde hava ile temas ettiğinde kolayca tutuşabilen bir yapıya sahipti. Küçük bir kıvılcım bile zincirleme bir reaksiyonu başlatabilirdi.

Bilimsel deneyler ve yeni ihtimal

Uzun yıllar boyunca bu teori, gemide yanık izi olmadığı gerekçesiyle reddedildi. Ancak modern deneyler farklı bir tablo ortaya koydu.

University College London ve Manchester Üniversitesi araştırmacıları, ahşap ve etanol kullanarak benzer koşulları laboratuvarda yeniden oluşturdu. Sonuçlar dikkat çekiciydi.

Kapalı ortamda biriken gaz ateşlendiğinde, saniyeler içinde yüksek sıcaklıklı mavi bir alev oluştu ve hızla yok oldu. Ahşap yüzeylerde belirgin bir yanık izi kalmadı.

Panik senaryosu

Araştırmacılara göre bu ani parlama, ambar kapaklarını yerinden oynatmış olabilir. Karanlıkta ortaya çıkan ışık ve patlama hissi, mürettebatın geminin patlayacağını düşünmesine yol açmış olabilir.

Bu durumda ekip, gemiyi terk edip filikalara yönelmiş olabilir. Ancak ana gemiden kopan halat ya da kötü deniz şartları, onların geri dönmesini engellemiş olabilir.

Bir efsanenin ardındaki olası gerçek

Kesin bir kanıt olmasa da, bilimsel bulgular doğaüstü açıklamaların yerini giderek daha güçlü bir fiziksel ihtimale bırakıyor. Mary Celeste’in gizemi, büyük olasılıkla ambar içindeki kimyasal bir süreçten doğdu.