Danimarka denizi doldurup yeni Kopenhag kuruyor

Danimarka, Baltık Denizi’ne milyonlarca ton toprak dökerek Avrupa’nın en dikkat çeken şehir projelerinden birini büyütüyor. Kopenhag açıklarında inşa edilen Lynetteholm adlı yapay ada, tamamlandığında 35 bin kişiye ev sahipliği yapacak.

Proje sadece yeni yaşam alanı yaratmıyor. Aynı zamanda yükselen deniz seviyesi ve sert fırtınalara karşı başkenti koruyacak büyük bir savunma hattı kuruyor.

İnşaat yarıyı geçti, hedef 2050

Danimarka Parlamentosu projeyi 2021’de büyük çoğunlukla kabul etti. İnşaatın ilk aşaması 2022’de başladı ve ilk bölüm 2024’te teslim edildi.

2025 itibarıyla ikinci aşama yüzde 50’yi geçti. Planlanan 8,6 kilometrelik taş setin 5,2 kilometresi tamamlandı.

Projenin ana fikri net: Kopenhag bölgesindeki diğer büyük inşaatlardan çıkan toprağı değerlendirmek ve bunu denize doldurarak 275 hektarlık yeni kara alan oluşturmak.

Ancak süreç kısa değil. Toprak dolgusunun tamamen bitmesi için 2050 bekleniyor.

Şehir büyüyor, deniz tehdidi de artıyor

Lynetteholm’u farklı yapan şey, sıradan bir arazi kazanım projesi olmaması.

Kopenhag, artan deniz seviyesi ve fırtına riskleri nedeniyle daha savunmasız hale geldi. Baltık Denizi’nde su seviyesi son yüzyılda ciddi şekilde yükseldi.

Bu yüzden yapay yarımada, eski şehir bölgelerine ulaşmadan önce sel baskınlarını yavaşlatacak doğal bir bariyer gibi çalışacak.

Eski Başbakan Lars Løkke Rasmussen projeyi duyururken temel sorunu açık söyledi: Kopenhag büyüyor ama kullanılabilir arazi azalıyor.

Bu proje iki sorunu aynı anda hedefliyor: yer sıkıntısı ve iklim baskısı.

Dev ölçekli mühendislik planı

Lynetteholm, Danimarka tarihindeki en büyük kentsel projelerden biri olarak görülüyor.

Öne çıkan veriler şöyle:

• Toplam alan: 275 hektar
• Kullanılacak toprak: 80 milyon ton
• Taş set uzunluğu: 8,6 kilometre
• Yatırım: 20 milyar Danimarka kronu
• Planlanan nüfus: 35 bin kişi
• Yeni istihdam: 35 bin iş
• Tam dolgu tarihi: 2050

Projeye metro hattı uzatması ve liman tüneli de dahil edildi. Yani ada sadece konut alanı değil, doğrudan şehir altyapısına bağlı yeni bir merkez olacak.

Herkes desteklemiyor

Proje ülke içinde güçlü siyasi destek alsa da çevre tarafında ciddi tepki çekiyor.

Eleştirilerin merkezinde Baltık ekosistemi var. Bazı çevre grupları, yapay yarımadanın tuzlu ve oksijenli su akışını azaltabileceğini söylüyor.

Baltık zaten hassas bir iç deniz olduğu için küçük oranlı değişimlerin bile geniş çevresel sonuçlar yaratabileceği düşünülüyor.

İsveç de projeye resmi itirazlar sundu. Tartışma artık sadece Danimarka’nın iç meselesi değil, bölgesel çevre konusu haline geldi.

Kamyon trafiği de ayrı sorun

Projede kullanılacak toprağın büyük kısmı yerel inşaatlardan geliyor. Bu da her gün yüzlerce kamyonun şehir içinde hareket etmesi anlamına geliyor.

Bazı mahalle sakinleri, uzun yıllar sürecek bu yoğun taşımacılığın yaşam kalitesini düşürdüğünü savunuyor.

Avrupa için model olabilir mi?

Lynetteholm, iklim tehdidi altındaki kıyı şehirleri için dikkatle izlenen bir örnek haline geldi.

Yeni yaşam alanı üretirken aynı anda kıyı savunması kurmak, özellikle liman şehirleri için önemli bir model olabilir.

Ama projenin gerçek başarısı, sadece mühendislikte değil, çevresel etkileri ne kadar yöneteceğinde belli olacak.

Şimdilik net olan şu: Danimarka, denizin ortasında geleceğin mahallesini kurmaya kararlı. 2050’ye kadar bugün açık su olan bölge, Kopenhag’ın yeni parçasına dönüşecek.

Kapak fotoğrafı: 2026'da Kopenhag'daki Lynetteholm yapay adasının inşaatı / By & Havn