9000 metrenin altında yaşam
Rusya’ya bağlı Kamçatka Yarımadası’nın güneydoğu sahillerindeki Kuril- Kamçatka Çukuru ile ABD’ye bağlı Alaska ve Aleut Adaları’nın güney kıyılarında uzanan Aleut Çukuru’nda, dünyanın en derinde yaşayan ve en büyük kemosentetik canlı toplulukları keşfedildi. Kemosentetik canlılar, ışığa ve organik madde olmadan kimyasallardan enerji üretebiliyor.
Keşfi mümkün kılan, Çin Bilimler Akademisi öncülüğündeki uluslararası bilim ekibinin insanlı derin deniz aracı Fendouzhe oldu. 2024 yılında yapılan 20’yi aşkın dalışta, 5800 metreden 9533 metreye kadar uzanan derinlikler incelendi. Bu derinliklerde bilim insanlarını bir sürpriz bekliyordu: Bol sayıda, kimyasal yiyen okyanus canlısı!
Yaklaşık 2500 kilometrelik bir hat boyunca uzanan canlı topluluklarını 20-30 santimetre uzunluğundaki kırmızı, gri ve beyaz deniz solucanları ile 23 santimetre uzunluğundaki çift kabuklu yumuşakçalar domine ediyor. Polychaeta ve Bivalvia gibi türlerin yanı sıra bazı yeni türler de bulundu.
Daha önce Mariana Çukuru’nun 11 bin metrelik derinliklerinde okyanus canlıları keşfedilmişti ancak bu canlılar kemosentetik değildi. Yeni keşfedilen canlı toplulukları ise okyanus tabanındaki faylar boyunca hareket eden, hidrojen sülfür ve metan açısından zengin kimyasallarla besleniyor (metanı, okyanus tabanında biriken organik maddeler üretiyor). Bölgeden biyolojik ve jeolojik numuneler de toplandı.
Nature’da yayımlanan araştırmaya göre, bilim insanları, hadal bölge, yani en derin okyanus çukurlarında benzer jeolojik koşulların bulunduğu göz önüne alındığında, bu tür yaşam alanlarının sanılandan daha yaygın olabileceğine dikkat çekiyor.
Yukarıdaki fotoğraf: NATURE DERGİSİ
Haritada, canlı topluluklarının keşfedildiği bölge görülüyor.
