Curiosity’nin bulduğu “bal peteği” yapılar Mars’ın geçmişini aydınlatabilir

NASA’nın Curiosity keşif aracı, Mars yüzeyinde yaptığı incelemeler sırasında yaklaşık 50 milyon yıllık olduğu düşünülen bir kraterde dikkat çekici bir oluşumla karşılaştı. Görüntülerde, gezegenin yüzeyine yayılmış, sanki dev bir sürüngen derisini bırakmış gibi görünen çokgen (poligonal) kaya desenleri yer alıyor. Bu sıra dışı yapı, Mars’ın zaten gizemli olan jeolojisine yeni bir parça daha ekledi.

Curiosity’nin Antofagasta Krateri yolculuğu

Curiosity, 7 Nisan’da Antofagasta adı verilen küçük bir krater yönüne ilerlerken bu kaya oluşumlarını görüntüledi. NASA’nın Jet Propulsion Laboratory ekibinden Abigail Fraeman, bölgede gözlemlenen kaya dokularının olağan dışı olduğunu belirtti. Araç, iki kameralı Mastcam sistemi ile çektiği görüntülerde yüzeyin neredeyse bal peteğini andıran desenlerle kaplı olduğunu ortaya koydu.

Fraeman’a göre bu yapı, Mars yüzeyinde daha önce de görüldü ancak bu kadar yoğun ve geniş bir alana yayılmış hali ilk kez bu kadar net kaydedildi.

Bal peteğini andıran kaya yapıları

Bilim insanlarını en çok şaşırtan nokta, bu desenlerin sayısı ve sürekliliği oldu. Desenler, Mars yüzeyinde metrelerce alana yayılıyor ve neredeyse kesintisiz bir ağ gibi görünüyor.

NASA ekibi, bu yapıların nasıl oluştuğunu henüz kesin olarak açıklayabilmiş değil. Ancak farklı hipotezleri test etmek için hem görüntü hem de kimyasal veri toplamaya devam ediyor.

Dünya’daki benzer yapılar ne anlatıyor?

Dünya’da benzer çokgen yapılar genellikle donma-çözülme döngüleri sonucunda oluşur. Soğuk veya kurak bölgelerde yer altı malzemesi sürekli genişleyip büzülerek bu tür geometrik kırılmalar yaratır.

Mars bugün kuru ve çorak bir gezegen olsa da bilim insanları, geçmişte:

• Kalın bir atmosfere
• Akışkan suya
• Göl ve nehir sistemlerine
• hatta olası bir okyanusa sahip olduğunu düşünüyor.

Bu nedenle görülen bu kaya desenlerinin, Mars’ın eski su geçmişine dair bir iz olabileceği değerlendiriliyor.

Mars’ın yeraltı suyuna dair izler

Curiosity, Antofagasta Krateri’ne gelmeden önce Mount Sharp bölgesinde de dikkat çekici yapılar keşfetmişti. “Boxwork” adı verilen bu örümcek ağı benzeri oluşumlar, yer altı suyunun çatlaklara mineral bırakması ve zamanla bu yapıların sertleşmesiyle oluşuyor.

Bu durum, Mars’ta suyun sanılandan daha geç dönemlere kadar aktif olabileceğini gösteriyor.

Genç krater ve yeni ipuçları

Antofagasta Krateri’nin görece genç olduğu düşünülüyor. NASA’ya göre bu krater 50 milyon yıldan daha kısa süre önce oluştu. Bu da bölgedeki kaya ve materyallerin Mars’ın sert radyasyon ortamına daha yeni maruz kaldığı anlamına geliyor.

Bu nedenle krater, Mars’ın jeolojik geçmişini anlamak için önemli bir doğal “laboratuvar” olarak görülüyor.

Organik molekül keşfi: Yaşam izine bir adım daha

Curiosity’nin son dönemlerdeki en dikkat çekici bulgularından biri de, kil açısından zengin kumtaşlarında 20’den fazla organik molekül tespit etmesi oldu. Bu moleküllerin bazıları Dünya’daki yaşamın temel yapı taşlarıyla benzerlik gösteriyor.

Bu keşif, Mars’ın geçmişte yaşama elverişli koşullar barındırmış olabileceği ve basit yaşam kimyasına uygun bir ortam sunmuş olabileceği fikrini güçlendiriyor.