Jüpiter’in gerçek boyutu: Dev gezegen yeniden ölçülüyor

Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni olan Jüpiter, onlarca yıldır bilinen ölçülerinden biraz daha küçük ve daha basık olabilir. Yeni bir bilimsel çalışma, bu dev gezegenin boyutlarına dair kabul gören verilerin daha hassas yöntemlerle güncellenmesini sağladı.

Araştırmacılar, Juno uzay aracından elde edilen radyo sinyallerini analiz ederek Jüpiter’in fiziksel yapısına ilişkin daha net sonuçlara ulaştı. Bulgular, gezegenin yalnızca dış görünümünü değil, iç dinamiklerini anlamak açısından da önemli veriler sunuyor.

Yarım Asırlık Veriler Yeniden Ele Alındı

Bugüne kadar Jüpiter’in boyutu ve şekli, 1970’li yıllarda gerçekleştirilen Voyager ve Pioneer görevlerinden elde edilen ölçümlere dayanıyordu. O dönem kullanılan radyo tabanlı yöntemlerle yapılan bu hesaplamalar, uzun süre bilim dünyasında temel referans olarak kabul edildi.

Ancak 2016 yılında Jüpiter yörüngesine giren Juno, gezegen ve uyduları hakkında çok daha ayrıntılı veri toplamaya başladı. Son iki yılda elde edilen yoğun radyo ölçümleri sayesinde, Jüpiter’in boyutları her yönde yüzlerce metre hassasiyetle yeniden hesaplandı.

Atmosferden Geçen Sinyaller Ne Anlatıyor?

Çalışmanın temelinde, Juno’dan Dünya’ya gönderilen radyo sinyallerinin Jüpiter’in atmosferinden geçerken uğradığı sapmalar yer alıyor. Bu sinyaller, gezegen tarafından tamamen engellenmeden önce atmosferin farklı katmanlarından geçerek yön değiştiriyor.

Bilim insanları, bu bükülmeleri inceleyerek Jüpiter’in güçlü rüzgârlarının gezegenin şeklini nasıl etkilediğini ortaya koydu. Elde edilen veriler, gezegenin gerçek geometrisini hesaplamada kritik bir rol oynadı.

Kutuplar ve Ekvator Arasındaki İnce Fark

Yeni hesaplamalara göre Jüpiter’in kutuplardan merkeze olan yarıçapı 66.842 kilometre olarak belirlendi. Bu değer, önceki ölçümlere göre 12 kilometre daha küçük. Ekvator bölgesinde ise yarıçapın 71.488 kilometre olduğu ve bunun da eski tahminlerden 4 kilometre daha az olduğu saptandı.

Bu küçük farklar, gezegenin gaz yapısı ve iç katmanlarının davranışını anlamada önemli bir ayrıntı olarak öne çıkıyor.

İç Yapıya Açılan Bir Pencere

Araştırmacılara göre, birkaç kilometrelik bu değişiklikler Jüpiter’in iç yapısına dair modellerin daha tutarlı hale gelmesini sağlıyor. Güncellenen ölçümler, gezegenin yerçekimi verileri ile atmosfer gözlemleri arasında daha güçlü bir uyum kurulmasına yardımcı oluyor.

Aynı yöntemler, Güneş Sistemi dışındaki gaz devlerinin incelenmesinde de yol gösterici olabilir.

Gezegenlerin Doğuşuna Dair Yeni İpuçları

Bilim insanları, bu çalışmanın gezegenlerin nasıl oluştuğu ve zaman içinde nasıl evrim geçirdiğine dair önemli bilgiler sunduğunu belirtiyor. Jüpiter’in, Güneş Sistemi’nde oluşan ilk gezegenlerden biri olduğu düşünülüyor.

Bu nedenle gezegenin iç yapısını anlamak, yalnızca Jüpiter’e değil, tüm gezegen sistemlerinin geçmişine dair daha geniş bir bakış açısı kazandırıyor.