Paris Antlaşması sayesinde ABD bir imparatorluk kazandı

2 dk okunma süresi

Paris Antlaşması sayesinde ABD bir imparatorluk kazandı

İçeriği Paylaş

1898 Paris Antlaşması, İspanyol İmparatorluğu’nun sonunu getirirken ABD’nin denizaşırı topraklar kazanarak küresel bir güç haline gelmesinin önünü açtı. Küba, Porto Riko ve Filipinler üzerinden şekillenen bu süreç, modern Amerikan emperyalizminin başlangıcı olarak kabul ediliyor.

Yazan: Miguel Miranda

Donanması yok edilen ve Küba’yı sadece 12 hafta içinde kaybeden İspanya, 1898 yılı sona ererken ABD ile bir barış antlaşması yapmak için müzakerelere başladı. Bu olay, bir zamanlar toprakları ve kudreti dünyanın her tarafına uzanan İspanya için imparatorluğa veda partisi gibiydi. 10 Aralık’ta Paris’te imzalanan barış antlaşması, İspanya’nın Karayipler’deki son topraklarının ABD’ye devredilmesi anlamına geliyordu. Filipin Adaları olarak da bilinen Filipinler, 20 milyon dolarlık bir bedelle ABD topraklarına dahil edildi. Bu, toplam 10 milyon kişinin yaşadığı geniş Asya takımadaları için oldukça iyi bir kelepirdi.

Paris Antlaşması, Başkan McKinley tarafından 10 Nisan 1899’da onaylandı. Bu antlaşma, ABD’ye General Emilio Aguinaldo liderliğinde yeni yeni filizlenen Filipin bağımsızlık hareketine karşı silahlı müdahalesini sürdürmesi için yasal bir dayanak sağladı. Birkaç yıl süren bu beklenmedik çatışma, ABD’nin kazandığı İspanyol-Amerikan Savaşı’nın korkunç bir sonucuydu. Çatışmalar muhtemelen en az 200.000 Filipinlinin ölümüne yol açtı.

İnsan hayatı olarak maliyetinin büyüklüğü ne olursa olsun, USS Maine’in beklenmedik şekilde batmasının ardından gelen etkiler Amerika’yı o dönemdeki Büyük Avrupa güçleriyle aynı prestij seviyesine kavuşturdu. ABD Donanması, 20. yüzyılın hemen öncesinde benzeri görülmemiş bir genişleme sürecine girerek Hawaii ve Filipinler’de denizaşırı askerî üsler kurdu. Panama Kanalı’nın açılması Karayipler’in neredeyse bir “Amerikan gölü” olmasını sağladı. Amerikan Donanması haricinde başka hiçbir deniz kuvveti Atlantik ve Pasifik okyanusları arasında bu şekilde kolay geçiş yapamazdı. Uzun zamandır ilhak edilmek için gerekli şartları sağladığı düşünülen Küba’ya gelince, burası kısa bir süre bir himaye bölgesi olarak işgal edildi ve ardından bağımsızlığı tanındı. Öte yandan Porto Riko denizaşırı bir bölge haline gelirken, yerel direniş bastırıldıktan sonra Filipinler 1935’e kadar bir Amerikan kolonisi olarak kaldı.

Paris’te imzalanan barış antlaşması, İspanyol İmparatorluğu’nun sonuna, ABD’nin ise gerçek bir dünya gücü olarak yükselmeye başlamasının işaretiydi.

Görsel: © Alamy