Peru’nun Yılan Dağı'ndaki 5 bin gizemli deliğin sırrı çözüldü

Peru’nun güneyindeki Mount Sierpe, bir asra yakın süredir hem bilim insanlarının hem de gezginlerin aklını kurcalayan bir sırdı. Kayalık yamaç boyunca hassas şekilde hizalanmış 5 binden fazla oyuk, uzun yıllar boyunca açıklanamayan bir gizem olarak kaldı.

Ancak Antiquity dergisinde yayımlanan yeni araştırma, bu esrarengiz yapının amacını nihayet aydınlatıyor: Bu delikler, Pre-İnka dönemine ait bir pazar alanı ve muhasebe sistemi olarak kullanılmış olabilir. Bulgular, eski And uygarlıklarının ekonomik açıdan ne kadar gelişmiş olduğunu gözler önüne seriyor.

Pisco Vadisi’nin Çözülemeyen Yapbozu

University of California’dan arkeolog Jacob Bongers liderliğindeki ekip, “Delik Şeridi” olarak bilinen yaklaşık 1,5 kilometrelik bu alanı drone görüntüleri ve yüksek çözünürlüklü mikroskoplarla inceledi. Her bir oyuk, 1–2 metre genişliğinde ve yarım metre derinliğinde, aralarda toprak şeritlerle ayrılan bloklar hâlinde düzenlenmişti.

Matematiksel Düzen

Havadan çekilen görüntüler, yedi ya da sekiz delikten oluşan tekrar eden dizilerin belirli bir matematiksel düzeni takip ettiğini gösterdi. Bu yapı, İnka İmparatorluğu’nun düğümlü iplerden oluşan ünlü kayıt sistemi quipuyu anımsattığı için araştırmacılar burayı bir tür “manzara quipu” olarak tanımlıyor. Yani arazinin kendisi, eski bir hesap defteri gibi işlev görmüş olabilir.

Tarihin En Eski Pazarlarından Biri Olabilir

Yapılan mikroskobik toprak analizlerinde mısır kalıntıları ve sepet örmede kullanılan saz parçaları bulundu. Bu da alanın, bitkisel ürünlerin depolandığı ve taşındığı bir ticaret merkezine işaret ettiğini gösteriyor.

Stratejik Bir Konum

Mount Sierpe, And Dağları ile kıyı bölgesi arasında yer alan chaupiyunga geçiş hattında bulunuyor. Bu bölge, tarih boyunca çiftçilerin, balıkçıların ve tüccarların buluştuğu bir alışveriş noktası olarak biliniyordu. İnka yollarına ve idarî merkezlere yakınlığı da buranın Pre-İnka dönemi pazarlarından biri — hatta belki de en eskisi olabileceğini düşündürüyor.

Bongers durumu şöyle özetliyor:

“Bu bölgede o dönemde yaklaşık 100 kişilik bir nüfus vardı. Muhtemelen lama kervanları burada buluşup mısır, pamuk ve dağ-kıyı ürünlerini takas ediyordu. Bu delikler, insanları bir araya getiren ve zamanla İnka döneminde büyük ölçekli bir muhasebe sistemine dönüşen sosyal bir teknoloji gibi görünüyor.”

Chincha Krallığı’nın Mirası

Araştırmaya göre Mount Sierpe’nin, MS 1000 civarında, bölgenin Chincha Krallığına bağlı olduğu dönemde inşa edilmiş olması muhtemel. Chincha, hem tarımda hem denizcilikte güçlü ve İnka öncesi dönemin etkili toplumlarından biriydi.

İnkaların 15. yüzyılda bölgeyi kontrol altına almasıyla birlikte bu yapı, devlet vergisi ve ürün toplama sistemi ile entegre edilmiş olabilir. Araştırmacılar, her delik grubunun bir topluluğun devlete teslim etmesi gereken ürün miktarını temsil etmiş olabileceğini düşünüyor.

Yakındaki kazılarda bulunan ve bugün Berlin Etnoloji Müzesi’nde sergilenen gerçek bir quipu ile Mount Sierpe’nin geometrik düzeni arasındaki benzerlik de bu ihtimali güçlendiriyor.

Ufolara Elveda: Bilimsel Açıklama Kesinleşti

Uzun yıllar boyunca alan hakkında “uzaylı yapısı”, “kayıp medeniyet izi”, “eski maden ocağı” gibi pek çok fantastik teori ortaya atılmıştı. Ancak araştırmalar:

• Alanın savunma yapısı olmadığını
• Mezar ya da maden izi taşımadığını
• Tarım için uygun olmadığını (toprak çok kuru ve su yok)

kesin olarak ortaya koydu.

Bongers’a göre Mount Sierpe’nin değeri, eski toplumların fiziksel çevreyi ticaret, örgütlenme ve sosyal etkileşim için yeniden tasarlama biçimini göstermesinde yatıyor.

Gelecek Araştırmalar: Tarihi Daha da Netleştirmek

Bilim insanları, yeni kazılar ve karbon tarihleme çalışmalarıyla yapının tam olarak ne zaman, kimler tarafından ve hangi aşamalardan geçerek oluşturulduğunu daha net anlamak istiyor.

Bongers, çalışmayı şu sözlerle tamamlıyor:

“Hâlâ cevaplanmamış pek çok soru var, ancak bu gizemli anıtı çözmeye her geçen gün biraz daha yaklaşıyoruz. Kayalara açılmış basit deliklerin bu kadar karmaşık fikirleri temsil etmesi inanılmaz.”